Mẹ và bé là ngành mà lời giới thiệu của một người mẹ khác có sức thuyết phục rất lớn, và chính vì thế cũng là ngành shop phải cẩn trọng nhất khi hợp tác. Người mua là cha mẹ đang lo cho con, họ tin vào trải nghiệm của người cùng hoàn cảnh; một lời nói quá về công dụng, hay một video phơi bày đời sống của một đứa trẻ, có thể gây hại thật.
Bài này dành cho shop bán đồ dùng, quần áo, đồ chơi, sản phẩm chăm sóc cho mẹ và bé. Nội dung đi qua mức cẩn trọng theo từng nhóm sản phẩm, chuyện trẻ xuất hiện trong nội dung, cách chọn người sáng tạo nuôi con, những câu nên tránh, quy trình duyệt và cách xử lý phản ánh. Phần pháp lý viết theo nguyên tắc của pháp luật về quảng cáo hiện hành, không thay cho tư vấn của người có chuyên môn.
Mức cẩn trọng theo từng nhóm sản phẩm
Không phải sản phẩm mẹ và bé nào cũng giống nhau. Bảng dưới gợi ý mức cẩn trọng; với nhóm có điều kiện riêng, shop cần kiểm quy định hiện hành trước khi nghĩ đến chuyện mời KOC.
| Nhóm sản phẩm | Mức cẩn trọng | Điều cần kiểm trước |
|---|---|---|
| Quần áo, khăn, đồ vải cho bé | Vừa phải | Chất liệu, thuốc nhuộm, đường may không cọ xát da bé |
| Đồ dùng (bình, ghế ăn, xe đẩy, nôi) | Cao | Hướng dẫn an toàn, độ tuổi sử dụng, chứng nhận chất lượng theo quy định |
| Đồ chơi | Cao | Độ tuổi phù hợp, chi tiết nhỏ dễ nuốt, chứng nhận hợp quy nếu thuộc diện phải có |
| Sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ | Rất cao | Một số loại bị hạn chế hoặc cấm quảng cáo theo pháp luật hiện hành — hỏi chuyên gia trước |
| Sản phẩm cho mẹ (thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, lợi sữa) | Rất cao | Điều kiện quảng cáo riêng, không được nói như thuốc |
| Mỹ phẩm, sản phẩm tắm gội cho bé | Cao | Hồ sơ công bố, thành phần, độ tuổi dùng |
Với nhóm "rất cao", lựa chọn an toàn cho shop nhỏ thường là không làm nội dung quảng cáo qua người có ảnh hưởng cho tới khi đã hỏi rõ quy định với người có chuyên môn. Bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn về trường hợp cụ thể của mình. Thà chậm một đợt bán còn hơn đưa một sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ vào nội dung mà không biết mình đang vi phạm.
Khi trẻ xuất hiện trong nội dung
Nhiều người sáng tạo mẹ và bé quay chính con mình. Shop không quyết định thay cha mẹ, nhưng có trách nhiệm không đặt ra yêu cầu đẩy trẻ vào tình huống không nên. Những nguyên tắc nên ghi vào thoả thuận:
- Cha mẹ là người quyết định trẻ có xuất hiện hay không. Shop không yêu cầu bắt buộc có trẻ trong video, và hợp tác không bị huỷ nếu gia đình chọn không quay con.
- Không quay trẻ trong tình huống riêng tư: lúc tắm, thay đồ, khóc, ốm, hay khi trẻ rõ ràng không muốn bị quay.
- Không để lộ thông tin nhận dạng: tên đầy đủ, trường lớp, đồng phục có tên trường, địa chỉ nhà, lịch sinh hoạt cố định.
- Thời lượng quay ngắn, theo nhịp của trẻ. Không yêu cầu quay đi quay lại một cảnh nhiều lần cho đẹp, không đặt lịch quay vào giờ ngủ, giờ ăn.
- Không dùng trẻ để nói lời quảng cáo, kiểu bắt bé nhắc tên sản phẩm hay nói "con thích cái này nhất". Lời giới thiệu, nếu có, là của người lớn.
- Shop không dùng lại hình ảnh trẻ để chạy quảng cáo nếu chưa có đồng ý rõ ràng của cha mẹ cho đúng việc đó, kèm thời hạn và quyền yêu cầu gỡ.
Khi trẻ đã đủ lớn để hiểu, nên hỏi cả ý kiến của trẻ. Hình ảnh trên mạng tồn tại rất lâu; đứa bé hôm nay sẽ lớn lên và có quyền không muốn thấy mình trong một quảng cáo cũ.
Chọn người sáng tạo nuôi con cho đúng
Con của họ ở đúng độ tuổi dùng sản phẩm. Ghế ăn dặm gửi cho gia đình có con đã đi học thì không có trải nghiệm thật. Hỏi độ tuổi của con trước khi gửi hàng, đối chiếu với độ tuổi ghi trên sản phẩm.
Họ có thói quen nói về an toàn. Người sáng tạo hay nhắc độ tuổi, cách lắp đúng, điều cần tránh khi dùng là người phù hợp với ngành này, kể cả khi lượng người xem không lớn.
Họ tôn trọng sự riêng tư của con. Lướt lại nội dung cũ: kênh nào thường xuyên đăng con lúc tắm, lúc khóc, hay để lộ trường lớp thì không nên hợp tác, dù số liệu đẹp đến đâu.
Họ không đưa lời khuyên y tế. Kênh nuôi con hay khuyên dùng thuốc, liều lượng, mẹo chữa bệnh cho trẻ là kênh có rủi ro cao. Shop hợp tác với họ dễ bị kéo vào chuyện không thuộc phạm vi của mình.
Khán giả là cha mẹ thật. Bình luận hỏi về cách dùng, độ tuổi, nơi mua là của người dùng thật. Bình luận chung chung, lặp lại hàng loạt cần kiểm thêm trước khi tin vào con số.
Nội dung tốt mà không cần đến trẻ
Nhiều shop nghĩ nội dung mẹ và bé phải có em bé mới bán được. Thực tế có nhiều định dạng hiệu quả mà không cần quay trẻ. Video tay người lớn lắp xe đẩy, gấp ghế ăn, tháo bình sữa để rửa trả lời đúng câu hỏi cha mẹ băn khoăn trước khi mua: có dễ dùng không, có tốn chỗ không, vệ sinh mất bao lâu. Video sắp xếp góc đồ của bé trong một căn hộ nhỏ cho thấy sản phẩm nằm trong đời sống thật mà không cần khuôn mặt nào.
Một định dạng khác là người sáng tạo kể lại trải nghiệm bằng lời, kèm hình sản phẩm sau một thời gian dùng: vết trầy, độ bạc màu, chỗ dễ hỏng. Kiểu nội dung "sau ba tháng dùng" này rất được cha mẹ tin, vì nó trả lời câu hỏi về độ bền mà video mở hộp không làm được. Shop cũng có thể đề nghị người sáng tạo so sánh cách dùng ở các giai đoạn tuổi khác nhau của con, bằng lời kể thay vì bằng hình ảnh của trẻ.
Chọn những định dạng này giúp shop giảm hẳn rủi ro về quyền riêng tư của trẻ, và cho phép shop dùng lại nội dung lâu dài hơn mà không vướng chuyện xin đồng ý cho hình ảnh của một đứa trẻ đang lớn.
Những câu nên tránh trong nội dung mẹ và bé
Lời nói quá trong ngành này thường xoay quanh sự phát triển của trẻ: "bé tăng cân vù vù", "con thông minh hơn hẳn", "hết biếng ăn sau một tuần", "bé ngủ xuyên đêm nhờ cái này". Những câu đó biến trải nghiệm của một gia đình thành lời hứa với mọi gia đình, trong khi sự phát triển của trẻ phụ thuộc rất nhiều yếu tố. Một người mẹ mua vì tin lời hứa ấy, con không thay đổi, sẽ lo lắng chứ không chỉ thất vọng như khi mua nhầm áo.
Nhóm câu thứ hai là mượn uy tín chuyên môn: "bác sĩ khuyên dùng", "chuyên gia dinh dưỡng chọn", "được bệnh viện tin dùng". Trừ khi có bằng chứng rõ ràng và hợp lệ, những câu này không nên xuất hiện; pháp luật về quảng cáo hiện hành có những hạn chế riêng với việc dùng danh nghĩa nhân viên y tế. Nhóm thứ ba là so sánh hạ thấp: "đồ chơi khác toàn hàng độc hại", "bình sữa ngoài chợ không an toàn". Câu kiểu này vừa không công bằng, vừa gieo nỗi sợ để bán hàng.
Cách nói phù hợp là kể cụ thể việc đã dùng: dùng trong bao lâu, cho con bao nhiêu tháng tuổi, thấy tiện ở đâu, điều gì chưa ổn. Một câu như "bé nhà mình mười tháng, ghế này lau dễ nhưng hơi nặng khi gấp" giúp người xem nhiều hơn mọi lời khen chung chung, và giữ cho cả shop lẫn người sáng tạo ở vùng an toàn.
Quy trình duyệt nội dung cho ngành mẹ và bé
Ngành này nên có thêm một vòng kiểm so với các ngành khác. Quy trình gợi ý cho shop nhỏ:
- Gửi người sáng tạo giấy tờ sản phẩm, độ tuổi sử dụng, hướng dẫn an toàn và danh sách những câu không dùng ngay trong brief.
- Đề nghị họ gửi kịch bản ngắn hoặc dàn ý trước khi quay, để phát hiện sớm những cảnh có trẻ cần điều chỉnh.
- Khi nhận bản nháp, xem riêng ba điều: có lời hứa về sự phát triển của trẻ không, có cảnh dùng sản phẩm sai cách không, có thông tin nhận dạng trẻ không.
- Kiểm phần chữ trên video và phần mô tả, vì lời nói quá hay nằm ở chú thích hơn là trong lời thoại.
- Xác nhận có ghi rõ nội dung hợp tác, được tặng sản phẩm hoặc được trả phí.
- Lưu lại bản nháp và bản đăng cuối cùng cùng ngày duyệt, phòng khi sau này cần đối chiếu.
Vòng kiểm thêm này tốn của shop vài chục phút mỗi video, nhưng tránh được những lỗi mà nếu xảy ra thì không có cách nào sửa nhanh: một video có trẻ đã lan rộng thì rất khó thu hồi hết.
Khi có phụ huynh phản ánh sản phẩm
Sau một đợt hợp tác hiệu quả, số người mua tăng lên cũng có nghĩa số phản ánh tăng theo. Với đồ mẹ và bé, phản ánh có thể là chuyện an toàn: đồ chơi bung chi tiết nhỏ, ghế lỏng chốt, quần áo gây mẩn đỏ. Shop cần trả lời nhanh, nghiêm túc, và đặt sự an toàn của trẻ trước chuyện giữ hình ảnh. Khuyên phụ huynh ngừng dùng ngay, đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu bất thường, rồi mới đến chuyện đổi trả.
Báo cho người sáng tạo biết có phản ánh, đặc biệt khi phản ánh xuất hiện dưới video của họ. Hai bên thống nhất cách trả lời; người sáng tạo có quyền gắn thêm ghi chú hoặc gỡ video nếu thấy sản phẩm có vấn đề. Shop không nên yêu cầu họ xoá bình luận phản ánh hay chặn người bình luận; làm vậy chỉ đẩy câu chuyện sang nơi khác với giọng gay gắt hơn.
Nếu phản ánh lặp lại ở cùng một lỗi, hãy tạm ngừng bán, liên hệ nhà sản xuất và cân nhắc thu hồi. Một shop nhỏ dám ngừng bán để kiểm tra thường giữ được lòng tin của cộng đồng phụ huynh, nhóm khách hàng có trí nhớ rất dài.
Câu hỏi thường gặp
Shop có nên yêu cầu KOC quay con mình dùng sản phẩm không?
Không nên đặt điều đó thành yêu cầu. Cha mẹ quyết định con có xuất hiện hay không. Nội dung không có trẻ vẫn làm tốt được, ví dụ quay tay người lớn thao tác, quay sản phẩm trong không gian sống.
Sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ có được mời KOC giới thiệu không?
Một số sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ bị hạn chế hoặc cấm quảng cáo theo pháp luật hiện hành. Shop cần hỏi người có chuyên môn trước, chẳng hạn hỏi luật sư trên AI Cố Vấn, rồi mới tính chuyện hợp tác.
Người sáng tạo nói "bác sĩ khuyên dùng" có sao không?
Có rủi ro. Việc dùng danh nghĩa nhân viên y tế trong quảng cáo bị hạn chế, và câu này thường không có bằng chứng. Nên yêu cầu bỏ khỏi nội dung, thay bằng trải nghiệm thật của gia đình họ.
Có nên dùng hình ảnh trẻ trong video để chạy quảng cáo?
Chỉ khi cha mẹ đồng ý rõ ràng cho đúng việc đó, có thời hạn và quyền yêu cầu gỡ. Ngay cả khi được đồng ý, shop nên cân nhắc dùng phần không có trẻ để giảm rủi ro cho cả hai bên.
Chọn KOC mẹ bỉm theo lượng người theo dõi được không?
Lượng người theo dõi là một yếu tố nhỏ. Quan trọng hơn là con họ ở đúng độ tuổi dùng sản phẩm, họ có thói quen nói về an toàn và tôn trọng sự riêng tư của trẻ trong nội dung cũ.
Đồ chơi nhập về bán có cần giấy tờ gì trước khi quảng bá?
Đồ chơi trẻ em thường thuộc diện phải đáp ứng yêu cầu chất lượng và ghi nhãn theo quy định hiện hành. Shop nên kiểm với nhà nhập khẩu hoặc cơ quan quản lý trước, không quảng bá sản phẩm chưa rõ giấy tờ.