Với shop quần áo, giá trị lớn nhất của một KOC thời trang không nằm ở câu khen đẹp mà ở chỗ người xem thấy món đồ trên một dáng người thật, biết người đó cao bao nhiêu, mặc size nào và vải đứng hay rủ ra sao. Khách mua quần áo trên mạng sợ nhất là mặc không vừa và màu khác ảnh; nội dung trả lời được hai nỗi sợ đó bán tốt hơn mọi khung hình lung linh.
Bài viết dành cho chủ shop quần áo nhỏ, thương hiệu tự may, cửa hàng thời trang địa phương. Nội dung gồm cách chọn người theo dáng và gu khán giả, các định dạng hợp với từng loại sản phẩm, cách gửi đồ và thông tin size, những điều nên có trong nội dung để giảm đổi trả, chuyện mùa vụ và một số rủi ro riêng của ngành. Các ví dụ về số lượng trong bài là ví dụ giả định.
Điều khách thời trang thật sự muốn thấy
Người mua quần áo trực tuyến không thể sờ vải, không thể vào phòng thử. Họ bù lại bằng cách tìm một người có vóc dáng gần giống mình rồi nhìn món đồ trên người đó. Vì vậy, một video thử đồ có câu "mình cao một mét sáu, nặng khoảng năm mươi cân, mặc size M thấy vừa, vai hơi rộng" giúp người xem quyết định nhanh hơn nhiều so với một đoạn quay chậm đẹp mắt. Shop cần hiểu điều này trước khi chọn người và viết brief, vì nó đổi hẳn thứ tự ưu tiên.
Điều thứ hai khách muốn thấy là món đồ trong đời sống thật: đi làm, đi cà phê, ngồi xe máy, đi dưới nắng. Áo sơ mi có nhăn sau nửa ngày không, váy có bay khi đi xe không, quần có bai gối không. Đây là những câu hỏi mà ảnh chụp mẫu trong phòng chụp không trả lời được, còn người sáng tạo mặc thật một ngày thì trả lời được.
Điều thứ ba là cách phối. Một món đồ được phối ba cách khác nhau cho người xem cảm giác mua một món mà dùng được nhiều dịp, đồng thời gợi ý cho họ mua kèm món khác của shop. Định dạng này rất hợp với shop nhỏ, vì không cần nhiều sản phẩm, chỉ cần người sáng tạo có gu và tủ đồ đủ để phối.
Chọn người theo dáng, gu và khán giả
Dáng người gần với khách mục tiêu. Shop bán đồ cỡ lớn nên chọn người sáng tạo có vóc dáng tương tự, không chọn người mảnh khảnh rồi kẹp đồ phía sau cho vừa. Khách nhìn thấy sự thật trên người giống mình mới tin.
Gu ăn mặc khớp với phong cách của shop. Shop đồ công sở tối giản đặt hàng một người chuyên phối đồ đường phố sặc sỡ thì video trông gượng, khán giả của họ cũng không phải khách của bạn.
Khán giả hỏi về size và chất liệu. Lướt bình luận cũ: nếu người xem hay hỏi "chị mặc size gì", "vải có nóng không" và người sáng tạo trả lời cụ thể, đó là kênh có thói quen nói thông tin hữu ích.
Họ không nhận quá nhiều shop cùng lúc. Một kênh tuần nào cũng thử đồ của năm sáu shop khác nhau khiến người xem khó nhớ món nào của ai. Kênh có nhịp hợp tác vừa phải giữ được sự chú ý cho từng sản phẩm.
Hình ảnh trung thực. Để ý xem họ có dùng bộ lọc làm thon người, đổi màu quần áo hay không. Với thời trang, chỉnh màu làm sai sản phẩm là nguyên nhân trực tiếp của đổi trả.
Định dạng nội dung theo loại sản phẩm
Không phải định dạng nào cũng hợp với mọi món. Gợi ý dưới đây giúp shop đặt đúng kiểu nội dung khi viết brief.
| Loại sản phẩm | Định dạng hợp | Điều nên thấy trong nội dung |
|---|---|---|
| Áo thun, áo sơ mi cơ bản | Một áo phối ba cách, quay ngắn | Độ dày vải dưới ánh sáng, cổ áo sau khi giặt |
| Váy, đầm | Thử đồ kèm đi lại, ngồi xuống, đi xe máy | Độ dài so với chiều cao người mặc, độ bay của vải |
| Quần âu, quần jeans | Thử nhiều size liền nhau để so | Độ co giãn, độ ôm ở hông và đùi, chiều dài ống |
| Đồ bộ mặc nhà, đồ ngủ | Video sinh hoạt thường ngày trong nhà | Cảm giác vải khi nằm, độ thoáng, sau vài lần giặt |
| Phụ kiện (túi, mũ, khăn) | Ảnh phối với nhiều bộ đồ khác nhau | Kích thước so với người, đựng được gì |
Với sản phẩm có nhiều màu, nên yêu cầu ít nhất một cảnh dưới ánh sáng tự nhiên. Một câu ngắn như "ngoài trời màu này hơi nhạt hơn trong nhà" đáng giá hơn mọi lời khen về màu sắc.
Gửi đồ và thông tin size cho người sáng tạo
Phần lớn video thử đồ hỏng vì size gửi sai hoặc người sáng tạo không có thông tin để nói. Quy trình gợi ý:
- Hỏi số đo cơ bản của người sáng tạo (chiều cao, cân nặng, vòng ngực, eo, hông) và size họ thường mặc, rồi đối chiếu bảng size của shop trước khi chọn.
- Gửi kèm một size lớn hơn hoặc nhỏ hơn với các món dễ chênh như quần jeans, để họ thử và nói khác biệt; thoả thuận trước món nào phải gửi trả.
- Gửi bảng thông số chi tiết của từng sản phẩm: dài áo, rộng vai, vòng eo, chất liệu và tỉ lệ thành phần vải nếu có, cách giặt.
- Ghi rõ những điều muốn được nói đến: chất liệu, độ co giãn, form rộng hay ôm, hợp dáng người nào.
- Để người sáng tạo tự chọn cách phối với đồ của họ, chỉ dặn những phong cách không hợp với thương hiệu.
- Hẹn thời gian mặc thử thực tế ít nhất một ngày trước khi quay, để nhận xét về độ nhăn, độ thoáng là nhận xét thật.
Với shop có cửa hàng thật, có thể mời người sáng tạo đến thử đồ tại chỗ thay vì gửi hàng. Cách này giúp họ thử nhiều size liền nhau và giúp shop nghe trực tiếp nhận xét về form dáng, nhưng cần chọn giờ vắng để không làm phiền khách đang mua.
Đồ gửi đi để quay nên là hàng bán thật, cùng lô với hàng sẽ giao cho khách. Gửi hàng mẫu may kỹ hơn hàng bán là gieo mầm cho những bình luận "nhận hàng khác hẳn video".
Thông tin nên có trong nội dung để giảm đổi trả
Đổi trả là chi phí ẩn lớn của shop thời trang trực tuyến. Một video có đủ các thông tin sau thường giúp khách chọn đúng ngay từ đầu:
- Chiều cao, cân nặng và size người mẫu đang mặc, nói bằng lời hoặc ghi trong phần mô tả.
- Form của món đồ so với size thường mặc: rộng hơn, đúng size, hay nên lên một size.
- Chất liệu, độ dày, có lót hay không, có xuyên thấu dưới nắng không.
- Màu thực tế dưới ánh sáng tự nhiên, nhất là các màu dễ lệch như be, xanh rêu, đỏ đô.
- Cách giặt, có phai màu hay co rút sau vài lần giặt nếu người sáng tạo đã thử.
- Chính sách đổi size của shop nói ngắn gọn và đúng như thật, để khách yên tâm khi đặt.
Shop có thể theo dõi tỉ lệ đổi trả của các đơn đến từ mã ưu đãi riêng của từng người sáng tạo. Ví dụ giả định: đơn từ một kênh có tỉ lệ đổi size cao gấp đôi các kênh khác thường cho thấy video của kênh đó thiếu thông tin size, cần bổ sung ở lần sau.
Tính thời điểm theo mùa và theo lượng hàng
Thời trang là ngành mùa vụ: đồ đi biển, áo khoác, đồ Tết, đồng phục đầu năm học đều có cửa sổ bán ngắn. Video lên quá sớm thì người xem chưa có nhu cầu, lên quá muộn thì họ đã mua chỗ khác. Shop nên lùi lại từ thời điểm khách bắt đầu mua để tính ngày gửi đồ, ngày duyệt bản nháp và ngày đăng, chừa thời gian cho người sáng tạo mặc thử.
Chuyện thứ hai là lượng hàng. Một video thử đồ hiệu quả có thể bán hết một mẫu trong vài ngày. Shop nhỏ may theo lô cần biết mình còn bao nhiêu hàng mỗi size trước khi đặt video, và có kế hoạch nếu hết: nhận đặt trước có hẹn ngày giao, hay ngừng nhận. Để khách đặt rồi chờ không rõ hạn là cách nhanh nhất biến một đợt hợp tác thành công thành loạt đánh giá xấu.
Cuối cùng là chuyện hàng tồn. Người sáng tạo phối lại một món hàng cũ theo cách mới có thể giúp shop xả hàng tồn mà không cần giảm giá sâu. Nhưng đừng giới thiệu hàng tồn như "hàng mới về"; khách quen của shop nhận ra ngay.
Rủi ro riêng của ngành thời trang
Mẫu thiết kế bị sao chép. Video càng lan rộng, mẫu càng dễ bị xưởng khác may lại. Shop nên lưu bản thiết kế, ảnh mẫu có ngày tháng và cân nhắc đăng ký bảo hộ kiểu dáng cho mẫu quan trọng. Video không gây ra việc bị chép, nhưng làm nó nhanh hơn.
Ảnh của người sáng tạo bị dùng lại không phép. Shop chỉ dùng ảnh, video của người sáng tạo trên gian hàng hay quảng cáo khi đã thoả thuận phạm vi và thời hạn. Gắn khuôn mặt người khác vào quảng cáo khi chưa được đồng ý là việc dễ gây tranh chấp.
Hàng giao khác hàng quay. Đổi nhà cung cấp vải giữa chừng mà vẫn dùng video cũ là sai lầm hay gặp. Khi đổi chất liệu, hãy ghi chú rõ hoặc ngừng dùng video cũ cho sản phẩm đó.
Người sáng tạo đổi phong cách giữa chừng. Hợp tác dài vài tháng có thể gặp lúc kênh đổi hướng nội dung, khán giả cũng đổi theo. Hợp tác theo từng đợt ngắn, đánh giá lại sau mỗi đợt, giúp shop không bị buộc vào một kênh đã không còn hợp.
Nhái thương hiệu khác. Không đặt người sáng tạo giới thiệu hàng mang kiểu dáng, hoa văn hay tên gọi của thương hiệu khác. Đây không chỉ là chuyện đạo đức mà còn là rủi ro pháp lý cho cả hai bên.
Câu hỏi thường gặp
Shop quần áo nhỏ nên bắt đầu với bao nhiêu KOC?
Bắt đầu với hai đến ba người có dáng và gu khác nhau, mỗi người một vài sản phẩm. Như vậy bạn so được kiểu người nào kéo được khách của shop, trước khi chi nhiều hơn cho một hướng.
Có nên chọn người mẫu chuyên nghiệp thay vì KOC?
Người mẫu hợp với ảnh sản phẩm trên gian hàng. KOC hợp với nội dung thử đồ có lời nhận xét. Hai việc khác nhau; shop nhỏ thường cần KOC hơn vì khách tin dáng người bình thường.
Người sáng tạo được giữ lại đồ sau khi quay không?
Tuỳ thoả thuận. Nhiều hợp tác nhỏ dùng chính món đồ làm một phần thù lao. Nếu shop cần lấy lại hàng, phải ghi rõ trước, kèm cách gửi trả và ai chịu phí vận chuyển.
Có cần yêu cầu KOC nói chính sách đổi trả không?
Không bắt buộc nhưng nên có một câu ngắn, đúng như chính sách thật. Khách thấy được đổi size dễ dàng thì đặt hàng tự tin hơn. Tuyệt đối không hứa chính sách mà shop không làm được.
Video thử đồ dài hay ngắn thì tốt hơn?
Video ngắn thu hút người lướt, video dài hơn chứa đủ thông tin size và chất liệu. Cách thường dùng là video ngắn để gây chú ý, phần mô tả hoặc một video dài hơn để trả lời đầy đủ câu hỏi của người định mua.
Làm sao biết video có làm tăng đổi trả không?
Gắn mã ưu đãi hoặc đường dẫn riêng cho từng người sáng tạo, rồi so tỉ lệ đổi size và trả hàng của các đơn đó với đơn thường. Chênh lệch lớn là tín hiệu nội dung thiếu thông tin.