Phần lớn sự cố khi hợp tác với người có ảnh hưởng trở nên tệ hơn không phải vì chuyện ban đầu lớn, mà vì shop phản ứng lúng túng: không ai biết ai được trả lời, nhân viên mỗi người nói một kiểu, quảng cáo vẫn chạy trong lúc mọi người đang tranh luận. Một trang kế hoạch soạn sẵn trước khi chiến dịch lên sóng giải quyết đúng chỗ đó. Nó không ngăn được sự cố, nhưng giúp bạn phản ứng trong vài phút thay vì vài giờ.
Bài này đi qua từng phần của một trang kế hoạch như vậy, viết cho shop từ một đến mười người, không có bộ phận truyền thông riêng. Cách xử lý từng loại sự cố cụ thể có trong các bài khác của danh mục; ở đây là phần chuẩn bị trước, làm một lần cho mỗi chiến dịch.
Vì sao cần chuẩn bị trước khi chưa có chuyện
Lúc sự cố xảy ra là lúc bạn có ít thời gian và nhiều cảm xúc nhất. Đầu óc bận lo, điện thoại liên tục báo tin nhắn, khách đang hỏi, người hợp tác đang gọi. Đó không phải lúc tốt để nghĩ xem ai có mật khẩu tài khoản quảng cáo, câu trả lời cho khách nên viết thế nào, hay có nên gỡ video không.
Khi chuẩn bị trước, những quyết định đó được đưa ra lúc đầu óc bình tĩnh, có thời gian cân nhắc, có thể hỏi ý kiến người khác. Đến lúc có chuyện, bạn chỉ cần mở trang giấy ra và làm theo, dành sức cho những phần thật sự cần suy nghĩ mới.
Một trang là đủ cho shop nhỏ. Tài liệu dài mười trang sẽ không ai đọc, và lúc hoảng càng không ai mở ra. Trang kế hoạch nên in ra dán ở chỗ làm việc hoặc lưu ở nơi mọi người trong shop mở được ngay trên điện thoại, không cần đăng nhập vào đâu cả.
Thời gian soạn thường chỉ một buổi chiều cho lần đầu, và khoảng nửa tiếng cho những chiến dịch sau, vì phần lớn nội dung được dùng lại. Đó là khoản đầu tư nhỏ so với chi phí của một sự cố bị xử lý vụng.
Bảy phần của trang kế hoạch
Một trang kế hoạch đủ dùng có bảy phần dưới đây, mỗi phần chỉ vài dòng:
- Thông tin chiến dịch: tên người hợp tác, kênh, ngày đăng, nội dung chính, những mã giảm giá và quảng cáo liên quan.
- Người theo dõi: ai xem bình luận dưới video và tin nhắn của shop trong ba ngày đầu, xem mấy lần một ngày.
- Người được nói: một người duy nhất được trả lời công khai thay shop; một người dự phòng khi người chính bận.
- Liên lạc khẩn: cách liên lạc nhanh với người hợp tác hoặc người quản lý của họ, đã hỏi và thống nhất từ trước.
- Công tắc tạm dừng: ai có quyền vào tài khoản quảng cáo để tạm dừng, tắt mã giảm giá, ẩn bài trên trang của shop.
- Mốc báo động: dấu hiệu nào thì báo chủ shop ngay, dấu hiệu nào thì họp nhanh với người hợp tác.
- Câu trả lời mẫu: ba bốn câu soạn sẵn cho những tình huống hay gặp, có chỗ trống để điền chi tiết.
Phần dễ bị bỏ qua nhất là liên lạc khẩn. Nhiều shop chỉ có tài khoản nhắn tin của người hợp tác, và khi có chuyện lúc nửa đêm thì không ai trả lời. Hỏi trước người hợp tác cách liên lạc khi có việc gấp, và cho họ biết cách liên lạc với shop tương tự.
Mốc báo động: khi nào chỉ theo dõi, khi nào phải hành động
Mốc báo động giúp người theo dõi không phải tự đoán. Bạn điều chỉnh con số theo quy mô kênh và shop của mình; các mốc dưới đây chỉ là gợi ý.
| Dấu hiệu | Người theo dõi làm gì | Ai quyết định tiếp |
|---|---|---|
| Vài bình luận chê lẻ tẻ, phần lớn vẫn khen hoặc hỏi mua | Ghi lại, trả lời câu hỏi thật theo câu mẫu | Không cần báo |
| Nhiều bình luận cùng chỉ ra một lỗi cụ thể | Báo chủ shop trong vòng một giờ, gửi kèm ảnh chụp | Chủ shop cùng người hợp tác |
| Khách nhắn vào trang của shop hỏi cùng một chuyện | Trả lời bằng câu mẫu trung tính, báo chủ shop | Chủ shop |
| Video bị chia sẻ sang hội nhóm kèm lời chê | Báo ngay, đề nghị tạm dừng quảng cáo | Chủ shop quyết dừng, hai bên họp nhanh |
| Phản ánh về an toàn sản phẩm hoặc thông tin sai công dụng | Báo ngay, tạm dừng quảng cáo không chờ | Chủ shop, có thể cần người có chuyên môn pháp lý |
Điều quan trọng là quyền tạm dừng quảng cáo phải nằm trong tay người theo dõi ở mức cao nhất, không chờ chủ shop. Tạm dừng có thể bật lại dễ dàng; để quảng cáo chạy thêm vài giờ trong lúc có chuyện thì không lấy lại được.
Câu trả lời mẫu soạn sẵn
Câu mẫu giúp nhân viên trả lời nhất quán và không nói những điều chưa được kiểm tra. Mỗi câu nên ngắn, có chỗ trống để điền, và được chủ shop duyệt trước. Vài mẫu thường dùng, xưng "shop" cho thống nhất:
- Khi khách hỏi về sản phẩm trong video: "Shop cảm ơn bạn đã quan tâm. Sản phẩm này có thành phần và hướng dẫn sử dụng ghi trên bao bì; bạn cần thêm thông tin gì, shop gửi riêng cho bạn nhé."
- Khi có phản ánh về lỗi: "Shop đã nhận được phản ánh của bạn và đang kiểm tra lại. Bạn nhắn riêng cho shop mã đơn để shop hỗ trợ cụ thể."
- Khi khách hỏi về chuyện đang được bàn tán: "Shop đã thấy thông tin và đang trao đổi với các bên liên quan. Shop sẽ cập nhật khi có thông tin chính xác."
- Khi khách hỏi đây có phải quảng cáo không: "Đúng vậy, đây là nội dung shop hợp tác với bạn sáng tạo. Mọi thông tin về sản phẩm là thông tin thật shop cung cấp."
- Khi khách hỏi điều nhân viên không biết: "Shop xin phép kiểm tra lại và trả lời bạn trong hôm nay."
Câu cuối cùng là câu quan trọng nhất. Nhân viên được phép nói "chưa biết, sẽ kiểm tra" thay vì đoán, và câu đó cần được nói rõ trong buổi phổ biến kế hoạch.
Phân vai cho shop chỉ có hai ba người
Một người có thể giữ nhiều vai, nhưng phải ghi rõ. Shop hai người thì chủ shop vừa là người được nói vừa giữ công tắc tạm dừng, người còn lại theo dõi bình luận. Ghi rõ tên từng người vào từng vai để không ai nghĩ người kia đang làm.
Người theo dõi không cần là người giỏi chữ. Việc của họ là nhìn, chụp màn hình, báo theo mốc. Người trả lời công khai mới cần cẩn thận câu chữ.
Có người dự phòng cho ngày nghỉ. Chiến dịch hay lên vào cuối tuần hay dịp lễ, đúng lúc người chính nghỉ. Ghi ai thay trong những ngày đó.
Mật khẩu và quyền truy cập chuẩn bị trước. Người giữ công tắc tạm dừng phải đăng nhập được tài khoản quảng cáo trên điện thoại của mình, thử trước một lần. Đừng để đến lúc cần mới phát hiện chỉ một người có mã xác thực.
Người hợp tác cũng có một bản. Gửi người hợp tác phần liên lạc khẩn và mốc báo động liên quan đến họ, để họ biết shop sẽ làm gì và họ cần làm gì khi có chuyện trên kênh của họ.
Chuẩn bị riêng khi sản phẩm thuộc nhóm nhạy cảm
Với sản phẩm liên quan đến sức khoẻ, làm đẹp, đồ dùng cho trẻ nhỏ hay thực phẩm, trang kế hoạch cần thêm vài dòng, vì sự cố ở nhóm này đụng đến an toàn của người dùng và đến pháp luật về quảng cáo hiện hành. Trước khi chiến dịch lên, kiểm tra lại giấy tờ của sản phẩm đã đủ để quảng bá chưa, nội dung video có câu nào nói về công dụng chữa bệnh hay hiệu quả chắc chắn không, và nhãn nội dung có trả phí đã gắn đúng chưa.
Thêm vào kế hoạch một dòng về việc tạm ngừng bán: nếu có phản ánh về phản ứng bất thường khi dùng sản phẩm, ai quyết định tạm ngừng bán lô hàng đó để kiểm tra, và ai liên lạc với khách đã mua. Đây là quyết định khó vì ảnh hưởng doanh thu ngay, nên quyết trước lúc bình tĩnh tốt hơn nhiều so với quyết trong lúc đang bị hỏi dồn.
Cuối cùng, ghi sẵn cách liên hệ với nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp, người có thông tin kỹ thuật về sản phẩm. Khi khách hỏi những câu chuyên môn, câu trả lời đúng nhất là từ nơi làm ra sản phẩm, không phải từ suy đoán của nhân viên bán hàng hay của người sáng tạo.
Tập thử mười lăm phút và rút kinh nghiệm sau chiến dịch
Một kế hoạch chưa từng tập thì đến lúc cần thường vướng ở những chỗ không ai ngờ. Trước khi chiến dịch lên, dành mười lăm phút với nhân viên: chủ shop đưa ra một tình huống giả định, ví dụ có khách bình luận rằng sản phẩm làm họ bị dị ứng, và từng người nói mình sẽ làm gì. Thường chỉ sau một lượt là lộ ra chỗ hổng: người theo dõi không biết báo qua đâu, người giữ công tắc quên mật khẩu, câu mẫu chưa có cho tình huống này.
Sau mỗi chiến dịch, dù có sự cố hay không, ghi vài dòng vào cuối trang kế hoạch: đã có tình huống gì, phản ứng mất bao lâu, chỗ nào chậm, câu mẫu nào cần thêm. Sau vài chiến dịch, trang kế hoạch của shop sẽ sát với thực tế của chính shop hơn bất kỳ mẫu nào lấy từ bên ngoài.
Trang kế hoạch cũng nên đi kèm một thư mục chung chứa bản sao thoả thuận hợp tác, thông tin sản phẩm, giấy tờ liên quan đến sản phẩm. Khi có câu hỏi về thành phần, công dụng hay nguồn gốc, người trả lời mở ra là có ngay thông tin đúng, không phải nhắn hỏi qua lại trong lúc khách đang chờ.
Câu hỏi thường gặp
Shop chỉ có một người thì có cần kế hoạch này không?
Vẫn cần, và có khi càng cần hơn, vì không có ai đỡ khi bạn bận. Kế hoạch cho một người ngắn hơn: mốc báo động, câu trả lời mẫu, cách tạm dừng quảng cáo nhanh trên điện thoại, và cách liên lạc khẩn với người hợp tác. Viết ra giúp bạn không phải nghĩ lúc rối.
Có nên gửi kế hoạch cho người hợp tác xem không?
Nên gửi phần liên quan đến họ: cách liên lạc khẩn, mốc báo động và việc shop sẽ làm khi có chuyện. Phần nội bộ như phân vai nhân viên thì không cần. Người hợp tác chuyên nghiệp thường đánh giá cao shop có chuẩn bị.
Câu trả lời mẫu có làm shop trông máy móc không?
Có thể, nếu dùng nguyên văn cho mọi khách. Câu mẫu là khung, người trả lời nên thêm tên khách, chi tiết đơn hàng hay câu hỏi cụ thể. Mục đích là giữ nội dung nhất quán và đúng, không phải để mọi câu giống hệt nhau.
Bao lâu nên xem lại trang kế hoạch một lần?
Mỗi chiến dịch mới nên xem lại phần thông tin chiến dịch và liên lạc khẩn. Các phần khác như mốc báo động và câu mẫu có thể xem lại sau mỗi lần có sự cố hoặc vài tháng một lần. Nhân sự thay đổi thì cập nhật phân vai ngay.
Chiến dịch nhỏ, chỉ một bài đăng thì có cần làm đủ bảy phần không?
Với hợp tác rất nhỏ, bạn có thể chỉ giữ ba phần: người theo dõi, công tắc tạm dừng và câu trả lời mẫu. Khi chiến dịch có quảng cáo trả tiền hoặc nhiều người hợp tác cùng lúc, nên làm đủ bảy phần.
Nhân viên mới có cần được phổ biến kế hoạch không?
Có. Nhân viên mới thường là người trả lời tin nhắn của khách, nên họ cần biết những câu được nói, những câu không được nói, và báo ai khi gặp tình huống lạ. Mười phút phổ biến trong ngày đầu tránh được nhiều câu trả lời vội.