Cho KOC nói cả nhược điểm thường làm nội dung đáng tin hơn, vì khán giả biết không sản phẩm nào hoàn hảo và nghi ngờ những lời khen tuyệt đối. Một nhược điểm nhỏ được nói thẳng, như vải dễ nhăn, vị hơi đậm, phải dùng vài tuần mới thấy khác, giúp người xem tự đánh giá sản phẩm có hợp với mình không. Khách mua trong hiểu biết đó ít thất vọng và ít đổi trả hơn.
Nhiều chủ shop sợ điều này, vì nghĩ trả tiền mà bị chê là thiệt. Bài này giải thích vì sao nên cho phép, phân biệt nhược điểm nên nói với lỗi phải sửa trước khi hợp tác, cách ghi vào brief, và cách shop phản hồi khi người sáng tạo hay khán giả chỉ ra điểm chưa tốt. Không có phần nào ở đây hướng dẫn dùng đánh giá giả để bù lại nhận xét tiêu cực, vì đó là cách làm hại chính shop.
Vì sao khán giả tin review có nhược điểm
Người xem nội dung trên mạng ngày càng quen với nội dung hợp tác. Họ biết người sáng tạo được gửi hàng hoặc được trả tiền, và họ dùng chính sự cân bằng của nội dung để đoán người đó có nói thật không. Một video khen mọi thứ không chút do dự làm người xem cảnh giác. Một video nói “mình thích chỗ này, chỗ kia thì chưa hợp lắm” làm người xem thấy đây là người đã thật sự dùng.
Nhược điểm còn là thông tin hữu ích. Khách thật sự muốn biết sản phẩm không hợp với ai, cần lưu ý gì khi dùng. Khi người sáng tạo nói ra, người không hợp sẽ tự lọc mình ra, còn người hợp sẽ mua với kỳ vọng đúng. Kết quả là ít khách mua rồi thất vọng, ít đánh giá xấu sau mua, ít tin nhắn đòi đổi trả.
Cuối cùng, người sáng tạo có uy tín thường không muốn khen mọi thứ, vì uy tín là tài sản của họ. Một shop cho phép nói nhược điểm sẽ dễ hợp tác với những người có tiếng nói thật, chứ không chỉ với những người sẵn sàng khen bất cứ thứ gì được gửi tới. Về lâu dài, khán giả của nhóm người sáng tạo thứ hai cũng ngày càng ít tin họ.
Nhược điểm nên nói và lỗi phải sửa trước
Không phải mọi điểm chưa tốt đều thuộc loại “nói ra cho trung thực”. Có những thứ là lỗi sản phẩm, cần sửa trước khi giới thiệu với ai. Ví dụ trong bảng là giả định.
| Loại điểm chưa tốt | Ví dụ | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Không hợp với một nhóm người | Áo vải đũi không hợp người thích đồ đứng form; trà đậm không hợp người uống nhạt | Để người sáng tạo nói rõ, giúp khách tự chọn |
| Cần thời gian hoặc cách dùng đúng | Kem dưỡng cần vài tuần; bánh nên hâm lại mới ngon | Nói ra, kèm cách dùng đúng |
| Bất tiện nhỏ | Hộp khó mở, phải đặt trước một ngày, quán ít chỗ đỗ xe | Nói ra, kèm cách khắc phục nếu có |
| Không hợp với kỳ vọng | Màu ngoài đời khác ảnh một chút, cỡ hơi rộng so với bảng size | Nói ra và điều chỉnh ảnh, bảng size của shop |
| Lỗi chất lượng | Đường may bung, đồ ăn bị hỏng, sản phẩm gây kích ứng | Dừng hợp tác, sửa sản phẩm trước |
Bốn dòng đầu là thứ người sáng tạo nên được nói, và shop thậm chí nên khuyến khích. Dòng cuối không phải chuyện cho nói hay không: nếu người sáng tạo gặp lỗi chất lượng, shop cần cảm ơn họ đã phát hiện, tạm dừng nội dung, xử lý sản phẩm, rồi mới tính chuyện giới thiệu lại.
Ghi vào brief như thế nào
Chỉ cần vài dòng trong brief là người sáng tạo biết họ được phép nói thật:
- Một câu nói rõ shop muốn nghe cảm nhận thật, kể cả điểm chưa hợp, miễn là nói như cảm nhận cá nhân.
- Danh sách những điểm shop đã biết là có thể gây bất tiện, kèm cách khắc phục, để người sáng tạo không phải tự đoán.
- Đề nghị nếu gặp điểm nghi là lỗi chất lượng thì báo shop trước khi quay, để shop kiểm và gửi hàng khác nếu cần.
- Lưu ý rằng nhận xét về sản phẩm phải công bằng: không so với hàng khác theo kiểu hạ thấp, không phóng đại điểm chưa tốt để tạo kịch tính.
- Nói rõ shop sẽ không yêu cầu xoá những nhận xét trung thực khi duyệt bản nháp.
Danh sách điểm bất tiện đã biết là phần nhiều shop ngại viết nhất, nhưng lại hữu ích nhất. Khi shop chủ động nói trước, người sáng tạo thấy shop sòng phẳng, và họ thường nói về điểm đó một cách nhẹ nhàng, kèm cách khắc phục mà shop đã gợi ý, thay vì tự phát hiện rồi nói theo kiểu bất ngờ.
Lưu ý là danh sách này để người sáng tạo tham khảo, không phải kịch bản bắt đọc. Nếu khi dùng họ thấy điểm bất tiện đó không đáng kể, họ không cần nhắc; nếu họ gặp một điểm khác ngoài danh sách, họ vẫn được nói. Mục đích là có thông tin đầy đủ, không phải kiểm soát lời nhận xét.
Biến nhược điểm thành thông tin có ích
Nói ai không nên mua. Câu như “nếu bạn thích đồ đứng form thì áo này không hợp” giúp người xem tự chọn nhanh. Người không hợp không mua, người hợp thấy được hiểu đúng nhu cầu.
Nói cách dùng để khắc phục. “Bánh để qua đêm hơi cứng, hâm lại vài phút là mềm như mới” vừa nói nhược điểm vừa dạy cách dùng. Khách mua về biết làm gì, không nhắn shop phàn nàn.
Đặt nhược điểm trong bối cảnh thật. Nói “vải nhăn nếu ngồi văn phòng cả ngày, đi dạo cuối tuần thì không sao” cụ thể hơn nhiều so với “vải hơi nhăn”. Bối cảnh giúp người xem tự hình dung có hợp với cách mình dùng không.
Cân bằng thứ tự nói. Không có công thức cứng, nhưng thường người sáng tạo nói điều họ thích trước, nhược điểm ở giữa, kết bằng lời khuyên ai nên thử. Thứ tự này do người sáng tạo quyết; shop chỉ cần không yêu cầu đẩy nhược điểm xuống cuối hay nói lướt qua.
So với ảnh và mô tả của chính shop. Khi người sáng tạo nói màu ngoài đời đậm hơn ảnh hay cỡ rộng hơn bảng size, đó là phản hồi trực tiếp cho trang bán hàng của shop. Sửa ảnh, sửa mô tả theo nhận xét đó giúp mọi khách sau không gặp lại cùng một bất ngờ.
Khi người sáng tạo chê nặng hơn shop nghĩ
Có lúc người sáng tạo dùng xong và không thích sản phẩm thật. Đây là lúc dễ căng nhất. Shop có hai cách xử lý hợp lý. Một là hỏi kỹ lý do, xem đó là nhận xét về sự không hợp cá nhân hay về chất lượng. Nếu là không hợp cá nhân, như không hợp khẩu vị, có thể thoả thuận không đăng nội dung về sản phẩm đó và chuyển sang sản phẩm khác, hoặc dừng lần hợp tác này.
Hai là nếu nhận xét chỉ ra vấn đề thật, shop nên coi đó là phản hồi quý. Một khách bình thường gặp vấn đề đó thường chỉ lặng lẽ không mua lại; người sáng tạo nói ra giúp shop sửa trước khi mất thêm nhiều khách. Cảm ơn, xử lý, và nếu sản phẩm đã sửa, mời họ thử lại.
Điều không nên làm là ép người sáng tạo khen, hoặc yêu cầu xoá phần nhận xét tiêu cực rồi mới thanh toán. Nội dung bị ép thường lộ ra trên giọng nói, và khán giả của họ sẽ nhận thấy. Nếu thoả thuận ban đầu không bắt buộc phải đăng khi không hợp, hãy tôn trọng điều đó và thanh toán phần việc đã làm theo thoả thuận.
Không dùng đánh giá giả để bù lại
Khi một nội dung có nhận xét chưa tốt, có shop tìm cách bù bằng cách nhờ người quen vào bình luận khen, mua đánh giá năm sao, hoặc nhờ người khác đăng nội dung khen ngược lại mà không ghi hợp tác. Những cách này không chỉ không trung thực với khách, mà còn dễ bị lộ: bình luận giống nhau, tài khoản mới tạo, đánh giá dồn trong vài ngày. Khi bị khán giả phát hiện, thiệt hại uy tín lớn hơn nhiều so với một nhận xét chưa tốt ban đầu.
Nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử cũng có quy định về đánh giá và tương tác không thật, có thể dẫn tới việc gỡ đánh giá hoặc hạn chế gian hàng. Pháp luật về quảng cáo hiện hành cũng yêu cầu thông tin đến người tiêu dùng phải trung thực. Shop nhỏ không nên đặt cửa hàng của mình vào rủi ro đó.
Cách bù đúng là phản hồi thật: trả lời bình luận chưa tốt một cách bình tĩnh, nói rõ shop đã làm gì để khắc phục, mời khách nhắn riêng nếu gặp vấn đề. Những phản hồi như vậy được khách mới đọc và đánh giá cao, vì nó cho thấy shop xử lý khi có chuyện.
Shop phản hồi dưới nội dung có nhược điểm
Khi nội dung có nhắc điểm chưa tốt đã lên, shop có thể phản hồi theo các bước:
- Đọc kỹ nội dung và bình luận, phân loại nhận xét: không hợp cá nhân, bất tiện nhỏ, hay lỗi chất lượng.
- Hỏi người sáng tạo trước xem họ có thoải mái để shop vào bình luận dưới bài không.
- Nếu có, viết một bình luận ngắn: cảm ơn nhận xét, nêu cách khắc phục hoặc thông tin bổ sung, không cãi lại cảm nhận của người sáng tạo.
- Với câu hỏi của khán giả về nhược điểm, trả lời thật và cụ thể, kể cả khi câu trả lời là sản phẩm không hợp với họ.
- Ghi lại các nhận xét vào sổ phản hồi sản phẩm, xem có cần sửa sản phẩm, bao bì, ảnh hay bảng size không.
Câu mẫu: “Cảm ơn bạn đã nói thật về chất vải. Đúng là vải đũi dễ nhăn, shop có ghi cách là hơi nước nhẹ trong túi đồ, bạn nào cần thì nhắn shop gửi hướng dẫn nhé.” Bình luận như vậy vừa ghi nhận nhận xét, vừa cho khán giả thêm thông tin, và không đặt người sáng tạo vào thế khó.
Câu hỏi thường gặp
Cho nói nhược điểm có làm giảm đơn hàng không?
Có thể giảm một phần khách vốn không hợp với sản phẩm, nhưng những khách đó nếu mua cũng dễ thất vọng và đổi trả. Khách mua sau khi biết rõ nhược điểm thường hài lòng hơn và có khả năng quay lại.
Nên yêu cầu người sáng tạo nói bao nhiêu nhược điểm?
Không nên yêu cầu số lượng. Mục đích là để họ nói thật, không phải để chèn một nhược điểm cho có. Một nhược điểm dàn dựng cũng giả như một lời khen dàn dựng.
Người sáng tạo nói nhược điểm sai sự thật thì sao?
Nếu nhận xét dựa trên hiểu lầm, như dùng sai cách, shop nên trao đổi riêng, đưa thông tin đúng và đề nghị họ cập nhật. Nếu đó là cảm nhận cá nhân thì không phải sai sự thật, shop nên tôn trọng.
Có nên đưa trước cho người sáng tạo danh sách nhược điểm đã biết?
Nên, vì nó cho thấy shop sòng phẳng và giúp họ nói chính xác hơn. Kèm cách khắc phục nếu có, để nhược điểm đi cùng lời khuyên hữu ích cho người xem.
Khách bình luận chê dưới video của người sáng tạo thì shop có nên trả lời?
Nên hỏi người sáng tạo trước, vì đó là kênh của họ. Nếu được, trả lời ngắn, bình tĩnh và mời khách nhắn riêng để xử lý. Không tranh cãi công khai và không nhờ người khác vào bênh.