AnhHuong.comẢnh Hưởng
Rủi ro, sự cố và lừa đảo

Người có ảnh hưởng dính lùm xùm giữa chiến dịch: shop nên dừng, im lặng hay lên tiếng

Người đang quảng bá cho shop bỗng vướng ồn ào cá nhân: cách đánh giá mức liên quan, tạm dừng nội dung, nói gì với khách và điều khoản nên có từ trước.

Middle-aged owner of a small coffee roastery in Lam Dong standing among burlap sacks of beans, holding a phone face down, looking out a window at misty hills, seen from behind

Chiến dịch đang chạy được nửa đường thì người có ảnh hưởng mà shop thuê bỗng trở thành tâm điểm một cuộc tranh cãi trên mạng, không liên quan gì đến sản phẩm của bạn. Hình ảnh của họ vẫn nằm trên trang của shop, video quảng cáo vẫn đang chạy, và khách bắt đầu nhắn hỏi shop nghĩ gì. Đây là rủi ro mà shop nhỏ ít khi tính trước, vì nó nằm hoàn toàn ngoài tầm kiểm soát.

Bài này không bàn chuyện ai đúng ai sai trong các cuộc ồn ào, cũng không kể vụ việc có thật nào. Nó tập trung vào việc shop làm gì với phần của mình: đánh giá mức liên quan, tạm dừng cái gì, nói gì và không nói gì, xử lý tiền và nội dung đã làm, và điều khoản nên có trong lần hợp tác sau.

Đánh giá mức liên quan trước khi làm gì

Phản xạ đầu tiên của nhiều chủ shop là gỡ hết mọi thứ có hình người kia ngay lập tức. Đôi khi đó là đúng, nhưng nhiều khi là phản ứng thừa. Câu hỏi cần trả lời trước là chuyện lùm xùm đó có liên quan đến điều shop đang bán và đến khách của shop hay không.

Có ba mức. Mức thứ nhất là chuyện riêng tư, chưa rõ thực hư, khán giả còn chia hai phe, và không đụng đến giá trị mà shop đại diện. Mức thứ hai là chuyện có liên quan đến uy tín nghề nghiệp của người đó, như bị cho là quảng cáo sai sự thật cho nhãn khác, giấu việc nhận tiền, hay cư xử thiếu tôn trọng với khách hàng. Mức thứ ba là chuyện đụng đến pháp luật hoặc đạo đức nghiêm trọng, đã có thông tin chính thức, và khách của shop tỏ ra khó chịu thật.

Một cách thử đơn giản: hình dung khách quen nhất của shop nhìn thấy video quảng cáo có người đó vào đúng hôm nay. Họ thấy bình thường, thấy hơi khó chịu, hay thấy shop đang đứng về một phía trong chuyện ồn ào? Câu trả lời thật lòng cho câu hỏi này thường chính xác hơn mọi bảng phân loại.

Với mức một, shop thường chỉ cần theo dõi và tạm ngừng đẩy thêm. Với mức hai, nên tạm dừng nội dung đang chạy quảng cáo và trao đổi riêng với người hợp tác. Với mức ba, gần như chắc phải dừng hợp tác và gỡ nội dung khỏi các kênh của shop. Đừng xếp mức dựa trên vài bài đăng nóng đầu tiên; chờ thêm một ngày để thông tin rõ hơn rồi mới quyết, trừ khi đã có thông tin chính thức.

Tạm dừng cái gì, giữ cái gì

Một chiến dịch hợp tác thường có nhiều mảnh nằm ở nhiều nơi. Liệt kê ra và quyết định từng mảnh giúp bạn không bỏ sót, cũng không gỡ quá tay.

Mảnh nội dungNằm ở đâuGợi ý khi có lùm xùm mức hai trở lên
Video, bài đăng trên kênh người sáng tạoKênh của họĐề nghị ẩn hoặc gỡ theo thoả thuận; quyền quyết định cuối thuộc chủ kênh
Quảng cáo trả tiền dùng hình ảnh của họTài khoản quảng cáo của shopTạm dừng ngay, việc này shop tự làm được trong vài phút
Ảnh, video đăng lại trên trang của shopTrang và sàn của shopẨn tạm, chưa xoá hẳn để còn bằng chứng và còn đường quay lại
Ảnh trên bao bì, tờ rơi, bảng tại cửa hàngẤn phẩm inNgừng in thêm; ấn phẩm đã in tuỳ mức độ mà thu lại hoặc dùng hết
Mã giảm giá mang tên người hợp tácHệ thống bán hàngĐổi tên mã hoặc tắt, vẫn giữ quyền lợi cho khách đã nhận mã

Điều quan trọng là tạm dừng phần shop đang chủ động đẩy đi, vì đó là phần khiến khách nghĩ shop đang cố ý tiếp tục gắn mình với chuyện ồn ào. Phần nằm trên kênh của người sáng tạo cần bàn với họ, không tự ý đòi hỏi công khai.

Nói gì với khách và nói gì với người hợp tác

Với người hợp tác: nói riêng, trước tiên. Gọi hoặc nhắn riêng, nói rằng shop thấy chuyện đang xảy ra, cho biết shop tạm dừng phần quảng cáo, và hỏi họ dự định xử lý thế nào. Giọng bình thường, không trách, không đòi giải thích chuyện riêng. Người kia đang chịu áp lực lớn, một tin nhắn tử tế được nhớ lâu.

Với khách hỏi thẳng: ngắn và trung tính. Một câu như "Shop đang theo dõi thông tin và tạm dừng các nội dung hợp tác trong thời gian này" là đủ. Không bình luận về đời tư người kia, không bênh, không chê.

Không đăng thông báo công khai nếu không cần. Với mức một và phần lớn mức hai, một thông báo công khai chỉ khiến shop nhỏ bị kéo vào giữa cuộc tranh cãi mà trước đó không ai để ý. Chỉ cân nhắc thông báo khi khách của shop thật sự đặt câu hỏi nhiều và rõ ràng.

Nếu phải thông báo, nói việc shop làm, không phán xét người khác. Ví dụ: shop đã dừng hợp tác, đã gỡ nội dung khỏi các kênh của shop, quyền lợi của khách đã mua không thay đổi. Không dùng những từ như "lên án", "không chấp nhận được" khi chưa có kết luận chính thức.

Thống nhất một người trả lời. Trong shop chỉ một người được nói về chuyện này, các nhân viên khác chuyển câu hỏi cho người đó. Tránh tình trạng mỗi nhân viên trả lời một kiểu trong tin nhắn với khách.

Xử lý tiền và nội dung đã làm

Phần khó xử nhất thường là tiền. Shop đã trả cọc hoặc trả đủ, người sáng tạo đã làm một phần hay toàn bộ việc, và giờ nội dung đó không dùng được nữa. Ai chịu thiệt?

Câu trả lời trước hết nằm ở thoả thuận ban đầu. Nếu hợp đồng có điều khoản về hành vi ảnh hưởng đến hình ảnh nhãn hàng, thường gọi là điều khoản đạo đức, thì điều khoản đó sẽ nói rõ quyền chấm dứt và cách xử lý tiền. Nếu không có, hai bên thương lượng. Một hướng hợp lý thường gặp: phần việc đã giao và đã đăng được coi là đã hoàn thành, phần chưa làm thì không trả hoặc hoàn lại phần cọc tương ứng. Shop khó đòi lại tiền của phần đã đăng chỉ vì sau này người kia gặp chuyện, trừ khi có điều khoản rõ ràng.

Với nội dung đã làm, giữ lại bản gốc trong kho của shop dù không dùng. Lùm xùm mức một thường qua đi sau vài tuần, và khi đó hai bên có thể quyết định dùng tiếp hay không. Nếu cuối cùng không dùng, ghi chú lại để sau này không ai trong shop vô tình đăng lại.

Một điểm hay bị quên là phía người sáng tạo cũng chịu thiệt: họ mất hợp tác đúng lúc khó khăn nhất. Nếu shop chọn chấm dứt, hãy nói rõ lý do bằng lời lẽ tôn trọng, thanh toán đúng hạn phần đã làm, và không đưa chuyện chấm dứt lên mạng như một cách tỏ thái độ. Cách shop đối xử với người hợp tác lúc họ gặp chuyện cũng là thứ những người sáng tạo khác nhìn vào khi cân nhắc có nhận lời shop hay không.

Tình huống phức tạp, như số tiền lớn, hợp đồng nhiều điều khoản hay người hợp tác không đồng ý cách xử lý, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn hoặc văn phòng luật quen trước khi gửi bất kỳ yêu cầu chính thức nào.

Điều khoản nên có từ trước cho lần hợp tác sau

Shop nhỏ ít khi có hợp đồng dài, nhưng vài dòng thêm vào biên bản thoả thuận giúp sự cố kiểu này dễ xử lý hơn nhiều. Phần hợp đồng chi tiết có trong danh mục hợp đồng của trang; dưới đây là những điểm riêng cho rủi ro lùm xùm:

  • Quyền tạm dừng: shop được tạm dừng dùng nội dung khi người hợp tác vướng ồn ào ảnh hưởng đến hình ảnh nhãn hàng, mà không bị coi là vi phạm thoả thuận.
  • Quyền chấm dứt: điều kiện nào thì shop được chấm dứt, và tiền xử lý thế nào cho phần đã làm và chưa làm.
  • Nghĩa vụ báo trước: người hợp tác báo cho shop biết nếu biết trước có chuyện có thể ảnh hưởng, để shop chủ động.
  • Quyền gỡ nội dung: shop được đề nghị người hợp tác ẩn hoặc gỡ nội dung trong một thời hạn hợp lý.
  • Quyền lợi hai chiều: người hợp tác cũng được dừng nếu chính shop vướng chuyện ảnh hưởng đến họ, như sản phẩm bị phản ánh chất lượng.
  • Cách xử lý ấn phẩm đã in và mã giảm giá đang chạy.

Điều khoản hai chiều thường dễ được người sáng tạo đồng ý hơn, vì nó cho thấy shop không chỉ muốn bảo vệ mình. Người sáng tạo có kinh nghiệm cũng lo bị gắn với một nhãn hàng gặp chuyện chẳng kém gì shop lo về họ.

Giảm rủi ro bằng cách chọn người và chia chiến dịch

Không ai đoán trước được người khác sẽ gặp chuyện gì, nhưng shop có thể giảm mức thiệt hại khi chuyện xảy ra. Cách hiệu quả nhất là không đặt toàn bộ chiến dịch lên một gương mặt. Năm người sáng tạo nhỏ, mỗi người một vài nội dung, thì khi một người gặp chuyện, bốn người còn lại vẫn chạy được, và khách cũng ít gắn shop với riêng một người.

Khi chọn người, ngoài số liệu kênh, hãy đọc cách họ cư xử trong phần bình luận, cách họ trả lời khi bị chê, cách họ nói về các nhãn hàng từng hợp tác. Người hay gây tranh cãi để tăng tương tác có thể mang lại lượt xem nhanh, nhưng đi kèm rủi ro cao hơn. Cách tìm và kiểm người có ảnh hưởng có bài riêng trong danh mục tìm và kiểm người của trang.

Cuối cùng, tránh in hình ảnh người hợp tác lên những thứ khó thay như bao bì số lượng lớn hay biển hiệu cố định trong giai đoạn đầu. Dùng hình ảnh của họ trên kênh số trước, nơi có thể tạm dừng trong vài phút, rồi mới tính đến ấn phẩm in khi hai bên đã hợp tác lâu dài.

Câu hỏi thường gặp

Người hợp tác chỉ bị đồn, chưa có gì chính thức, shop có nên gỡ nội dung không?

Thường chưa cần gỡ. Bạn có thể tạm dừng phần quảng cáo trả tiền và chờ thông tin rõ hơn. Gỡ vội khi chuyện chỉ là tin đồn có thể làm tổn thương người hợp tác và khiến shop bị coi là quay lưng quá nhanh. Theo dõi một hai ngày rồi quyết định.

Khách nhắn đòi shop lên tiếng, im lặng có bị coi là đồng tình không?

Với phần lớn chuyện lùm xùm cá nhân, khách hiểu rằng một shop nhỏ không có trách nhiệm phán xét đời tư người khác. Một câu trả lời ngắn rằng shop đang tạm dừng nội dung hợp tác và theo dõi thông tin là đủ để cho thấy shop không thờ ơ.

Shop có được đòi người hợp tác bồi thường vì chuyện của họ làm ảnh hưởng doanh số không?

Điều này phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thoả thuận ban đầu. Nếu không có điều khoản về bồi thường khi hình ảnh nhãn hàng bị ảnh hưởng, việc đòi bồi thường rất khó. Vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư trước khi gửi yêu cầu.

Sau khi lùm xùm qua đi, có nên hợp tác lại với người đó không?

Có thể, nếu chuyện đã rõ ràng, người đó xử lý có trách nhiệm và khách của shop không còn phản ứng. Hãy xem phản hồi của khán giả với các nội dung mới của họ trước khi quyết định, và bắt đầu lại bằng một hợp tác nhỏ.

Shop có nên đăng bài bênh vực người hợp tác nếu tin họ bị oan không?

Với shop nhỏ, việc đăng bài bênh vực hiếm khi giúp được người kia mà dễ kéo shop vào giữa tranh cãi. Bạn có thể ủng hộ họ bằng cách riêng như nhắn hỏi thăm, giữ nguyên hợp tác. Thể hiện công khai chỉ khi bạn có thông tin chắc chắn và chấp nhận rủi ro.

Mã giảm giá mang tên người hợp tác vẫn đang được khách dùng thì xử lý sao?

Giữ quyền lợi cho khách đã nhận mã là ưu tiên. Bạn có thể tạo một mã mới có cùng mức ưu đãi nhưng tên trung tính, chuyển dần sang mã mới, và để mã cũ hết hạn tự nhiên. Không nên tắt mã đột ngột khiến khách đặt hàng bị lỗi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138