Media kit là hồ sơ giới thiệu một trang cho shop biết bạn là ai, khán giả của bạn là ai, bạn đã làm được gì và hợp tác với bạn thế nào. Với chủ shop nhỏ, đây là thứ giúp họ quyết định trong vài phút thay vì phải tự lướt hàng chục video. Với người mới làm KOC, một media kit gọn gàng thường tạo ấn tượng chuyên nghiệp hơn cả con số người theo dõi.
Kênh còn nhỏ không phải lý do để chưa làm media kit. Ngược lại, khi số liệu chưa nổi bật, bạn càng cần một tờ hồ sơ nói rõ điểm mạnh khác: khán giả đúng ngách, tương tác thật, cách làm việc đáng tin. Phần dưới hướng dẫn làm từng mục, cách lấy số liệu trung thực, và những điều nên để ngoài hồ sơ.
Shop đọc media kit như thế nào
Chủ shop nhỏ thường kiêm đủ việc: nhập hàng, trả lời khách, đóng gói, chạy quảng cáo. Khi mở hồ sơ của bạn, họ đọc lướt để trả lời ba câu: khán giả của người này có phải khách của mình không, người này làm nội dung có hợp với sản phẩm của mình không, và làm việc với người này có phiền không. Nếu tờ hồ sơ trả lời được ba câu đó ngay ở nửa trên, bạn đã qua vòng đầu.
Vì vậy media kit nên ngắn. Một trang là lý tưởng, tối đa hai trang nếu bạn có nhiều ví dụ hợp tác. Hồ sơ dài mười trang với đủ thứ ảnh đẹp thường không được đọc hết, và còn khiến shop nhỏ nghĩ rằng bạn quá cầu kỳ hoặc chi phí sẽ cao.
Một điểm nữa: shop sẽ đối chiếu hồ sơ với kênh thật. Họ mở kênh, xem vài video gần đây, đọc bình luận. Nếu số liệu trong hồ sơ lệch xa thực tế hoặc ảnh trong hồ sơ đẹp hơn hẳn chất lượng video thường ngày, niềm tin mất ngay. Media kit tốt là bản tóm tắt trung thực của kênh, không phải bản quảng cáo của nó.
Tám phần nên có trong một media kit
Không phải phần nào cũng dài, nhiều phần chỉ một dòng. Thứ tự dưới đây đi từ điều shop cần biết nhất tới điều phụ:
- Tên kênh và một câu giới thiệu: ngách, cho ai, theo cách nào. Giống dòng giới thiệu trên hồ sơ kênh nhưng có thể dài hơn một chút.
- Nền tảng và đường vào kênh: tên tài khoản trên từng nền tảng bạn hoạt động, ghi nền tảng chính trước.
- Khán giả: nhóm tuổi chính, giới tính, tỉnh thành tập trung nhiều, lấy từ trang số liệu của nền tảng.
- Số liệu tương tác: số người theo dõi, lượt xem trung bình gần đây, tỷ lệ tương tác, kèm khoảng thời gian lấy số.
- Ba nội dung tiêu biểu: mỗi cái một dòng mô tả và một con số tiêu biểu như lượt lưu hay bình luận.
- Hình thức hợp tác bạn nhận: video review, bài ảnh, dùng thử dài ngày, xuất hiện trong buổi phát trực tiếp của shop.
- Nguyên tắc làm việc: chỉ review sản phẩm đã dùng thật, luôn ghi rõ nội dung hợp tác, thời gian dùng thử tối thiểu.
- Liên hệ: thư điện tử công việc và tên tài khoản nhắn tin.
Phần nguyên tắc làm việc thường bị bỏ qua, nhưng nó giúp lọc shop từ đầu. Shop muốn bạn khen tuyệt đối hay giấu việc được trả tiền sẽ tự rút lui khi đọc thấy, và bạn đỡ mất công từ chối.
Lấy số liệu ở đâu và trình bày thế nào cho trung thực
Số liệu nên lấy từ trang thống kê dành cho người tạo nội dung của chính nền tảng, chụp lại màn hình để làm bằng chứng nếu shop hỏi. Ghi rõ khoảng thời gian, ví dụ số liệu trong hai mươi tám ngày gần nhất. Số liệu không có mốc thời gian là số liệu khó tin, vì kênh nào cũng có lúc lên lúc xuống.
Lượt xem trung bình nên tính trên các video gần đây, bỏ ra video bất thường lan rộng ngoài ý muốn nếu nó kéo con số trung bình lên quá cao. Bạn có thể ghi riêng video đó như một điểm sáng, nhưng con số trung bình phải phản ánh điều shop có thể kỳ vọng ở một video bình thường.
Tỷ lệ tương tác thường được tính bằng tổng lượt thích, bình luận, lưu, chia sẻ chia cho lượt xem hoặc cho số người theo dõi. Các nền tảng và các shop dùng cách tính khác nhau, nên bạn ghi rõ mình tính theo cách nào. Đừng làm tròn lên cho đẹp; shop có kinh nghiệm sẽ tự tính lại từ vài video gần nhất và nhận ra ngay.
Cuối cùng, cập nhật media kit mỗi tháng hoặc mỗi khi có thay đổi đáng kể. Gửi cho shop một bản số liệu cũ ba tháng là cách nhanh nhất làm họ nghi ngờ kênh đang đi xuống.
Kênh nhỏ thì lấy gì bù cho số liệu chưa lớn
Khi số người theo dõi còn ít, bạn đưa lên những điểm mạnh mà kênh lớn không có. Bảng dưới gợi ý cách trình bày:
| Điểm mạnh | Cách thể hiện trong media kit |
|---|---|
| Khán giả rất đúng ngách | Nêu tỷ lệ người xem trong nhóm tuổi và tỉnh thành mà shop nhắm tới, kèm vài kiểu câu hỏi người xem hay gửi. |
| Tương tác cao trên mỗi người theo dõi | Đưa tỷ lệ tương tác và lượt lưu trung bình; kênh nhỏ thường có tỷ lệ này tốt hơn kênh lớn. |
| Hiểu sâu sản phẩm trong ngách | Một dòng về kinh nghiệm hoặc nghề nghiệp liên quan, ví dụ đã đứng bếp nhiều năm. |
| Làm việc đúng hẹn, dễ phối hợp | Nêu cam kết thời gian gửi bản nháp và báo cáo sau khi đăng. |
| Có mặt ở địa phương | Nếu kênh tập trung một tỉnh, nêu rõ để cửa hàng địa phương biết bạn có thể tới tận nơi. |
Những điểm này không cần tô vẽ. Một dòng rõ ràng với bằng chứng nhỏ đi kèm thuyết phục hơn nhiều so với những tính từ như "chuyên nghiệp", "tận tâm" mà ai cũng ghi.
Chưa có hợp tác nào thì đưa ví dụ gì
Người mới hay lúng túng ở mục ví dụ hợp tác vì chưa có shop nào. Cách giải quyết là đưa những video review bạn tự mua sản phẩm và làm như thể đang hợp tác thật: có khung rõ ràng, có thời gian dùng thử, có phần điểm chưa tốt. Ghi rõ đây là nội dung tự thực hiện, không có hợp tác, để không ai hiểu nhầm rằng bạn đang khoe một nhãn hàng đã thuê mình.
Bạn cũng có thể làm vài nội dung mẫu cho các shop nhỏ quen biết, như quán ăn gần nhà hay tiệm của người thân, với sự đồng ý của họ. Những nội dung này cho thấy bạn biết phối hợp: nhận thông tin, đề xuất góc quay, gửi bản nháp, sửa theo góp ý. Nếu có thể, xin chủ quán một câu nhận xét ngắn về việc làm việc với bạn để đưa vào hồ sơ.
Một cách khác ít người dùng là kể lại một vấn đề bạn đã giúp người xem giải quyết. Ví dụ giả định: một video hướng dẫn vệ sinh máy xay sinh tố được nhiều người lưu lại và hỏi thêm về cách tháo lưỡi dao. Ghi vào hồ sơ một dòng về video đó cùng số lượt lưu cho shop thấy bạn tạo được nội dung người xem giữ lại để dùng, điều mà các shop đồ gia dụng rất cần. Chọn ví dụ gần với ngành của shop bạn đang chào sẽ tốt hơn đưa ví dụ nổi bật nhất nhưng lạc ngành.
Khi đã có hợp tác thật, thay dần các ví dụ tự làm bằng ví dụ hợp tác. Nhưng hãy hỏi shop trước khi đưa tên họ và số liệu đợt hợp tác vào hồ sơ; một số shop không muốn đối thủ biết họ đã làm việc với ai và kết quả ra sao.
Những thứ không nên có trong media kit
Số liệu bị thổi phồng. Kể cả làm tròn lên một chút. Khi bị phát hiện, shop không chỉ từ chối lần này mà còn có thể kể với các shop quen trong cùng ngành.
Thông tin cá nhân nhạy cảm. Địa chỉ nhà, số căn cước, ảnh giấy tờ, số tài khoản ngân hàng. Những thông tin này chỉ đưa khi đã ký thoả thuận và cần cho thanh toán, gửi riêng chứ không nằm trong hồ sơ ai cũng xem được.
Bảng giá cứng. Nhiều KOC chọn không ghi giá trong media kit, chỉ ghi hình thức hợp tác và để trao đổi riêng theo từng yêu cầu. Cách này giúp bạn điều chỉnh theo phạm vi việc, quyền dùng lại nội dung và thời hạn.
Tên nhãn hàng chưa đồng ý cho nêu. Kể cả bạn đã từng nhận quà tặng từ họ. Chỉ đưa tên khi có hợp tác thật và được phép.
Lời lẽ hứa hẹn doanh số. Câu như "đảm bảo tăng đơn" là lời hứa bạn không kiểm soát được và dễ thành tranh cãi sau này. Hãy mô tả việc bạn làm, không hứa kết quả kinh doanh của shop.
Định dạng và cách gửi media kit cho shop
Hồ sơ đẹp mà gửi sai cách vẫn dễ bị bỏ qua. Trình tự gợi ý:
- Làm hồ sơ trên một công cụ thiết kế miễn phí, xuất ra tệp PDF một trang, đặt tên tệp gồm tên kênh và tháng cập nhật.
- Giữ màu sắc, phông chữ giống với nhận diện kênh để shop dễ liên tưởng.
- Kiểm tra hiển thị trên điện thoại, vì nhiều chủ shop mở tệp ngay trong ứng dụng nhắn tin.
- Khi chào hợp tác, viết vài dòng riêng cho shop đó trước, nói bạn đã dùng sản phẩm nào của họ, rồi mới đính kèm hồ sơ.
- Nếu sau vài ngày chưa có hồi âm, nhắn nhắc một lần ngắn gọn. Sau đó thì dừng, ghi lại vào bảng theo dõi, thử lại sau vài tháng khi kênh có gì mới.
Đừng gửi cùng một tin nhắn sao chép cho hàng loạt shop. Chủ shop nhận được rất nhiều tin như vậy và nhận ra ngay; vài dòng viết riêng là thứ khiến họ mở tệp đính kèm.
Câu hỏi thường gặp
Media kit khác gì với hồ sơ kênh trên nền tảng?
Hồ sơ kênh dành cho người xem, rất ngắn. Media kit dành cho shop, có thêm số liệu khán giả, ví dụ nội dung tiêu biểu, hình thức hợp tác và nguyên tắc làm việc, giúp họ ra quyết định mà không phải tự tìm hiểu.
Có nên làm media kit bằng tiếng Anh không?
Nếu bạn chủ yếu làm việc với shop trong nước thì tiếng Việt là đủ. Khi bắt đầu có nhãn hàng nước ngoài liên hệ, bạn có thể làm thêm một bản tiếng Anh với nội dung tương tự.
Số người theo dõi giảm thì có nên ghi số cũ cao hơn không?
Không. Hãy ghi số hiện tại và mốc thời gian. Nếu lượt tương tác vẫn tốt, ghi rõ điều đó. Shop đánh giá cao sự trung thực hơn một con số đẹp mà họ có thể tự kiểm tra lại trong vài giây.
Làm sao biết khán giả của mình ở tỉnh nào?
Trang số liệu dành cho người tạo nội dung của hầu hết nền tảng có phần khán giả, thường cho biết tỉnh thành hoặc khu vực, nhóm tuổi và giới tính. Một số nền tảng chỉ hiện khi kênh đạt một lượng người theo dõi nhất định.
Có cần thuê người thiết kế media kit không?
Không cần ở giai đoạn đầu. Một trang rõ ràng, chữ dễ đọc, có ảnh kênh và số liệu trung thực là đủ. Shop nhỏ quan tâm nội dung hơn hình thức trình bày cầu kỳ.
Media kit có nên ghi rõ những sản phẩm mình không nhận review không?
Nên ghi ngắn gọn ở phần nguyên tắc, ví dụ không nhận sản phẩm chưa có giấy tờ lưu hành hoặc sản phẩm mình không thể dùng thử. Điều này giúp shop hiểu cách làm việc của bạn ngay từ đầu.