AnhHuong.comẢnh Hưởng
Hợp đồng và quyền dùng nội dung

Huỷ hợp tác với KOC, phạt vi phạm và bồi thường: viết điều khoản sao cho công bằng

Phân biệt huỷ, phạt vi phạm và bồi thường; bảng xử lý tiền khi shop hay KOC bỏ ngang, đăng muộn, đăng sai; cách đặt mức phạt vừa phải để còn đòi được.

Vietnamese shop owner at a kitchen table in Thai Nguyen at night, calculator and closed notebook beside a laptop with a dim blank screen, seen from the side

Điều khoản huỷ và bồi thường là phần của hợp đồng mà hai bên mong không bao giờ phải mở ra, nhưng nếu viết mơ hồ thì đúng lúc cần lại chẳng dùng được. Với hợp tác giữa shop nhỏ và người sáng tạo, phần này nên trả lời được ba câu: ai được rút lui, rút lui lúc nào thì tiền đã chuyển đi đâu, và làm sai thì chịu hậu quả gì.

Bài này giải thích ba khái niệm hay bị trộn lẫn là huỷ hợp đồng, phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại, rồi đưa ra bảng xử lý tiền cho các tình huống hay gặp và cách đặt mức phạt vừa phải. Nội dung ở mức nguyên tắc chung để bạn soạn hợp đồng. Khi đã xảy ra tranh chấp với số tiền đáng kể, hãy hỏi luật sư, chẳng hạn hỏi luật sư trên AI Cố Vấn, trước khi gửi yêu cầu chính thức.

Huỷ, phạt vi phạm và bồi thường: ba thứ khác nhau

Huỷ hợp đồng là việc một bên chấm dứt thoả thuận trước khi làm xong. Có hai kiểu: huỷ có lý do được hợp đồng cho phép, như bên kia vi phạm nghiêm trọng, và huỷ vì đổi ý. Hợp đồng nên nói rõ kiểu nào được phép, báo trước bao lâu, và tiền xử lý thế nào trong từng kiểu.

Phạt vi phạm là khoản tiền bên vi phạm phải trả vì đã không làm đúng cam kết, và theo nguyên tắc chung chỉ áp dụng khi hai bên đã thoả thuận trước trong hợp đồng. Không ghi thì không có phạt. Mức phạt do hai bên tự thoả thuận, nhưng pháp luật có thể giới hạn mức tối đa tuỳ loại hợp đồng, nên một con số quá cao chưa chắc đòi được toàn bộ.

Bồi thường thiệt hại là khoản bù cho tổn thất thật sự xảy ra vì vi phạm. Khác với phạt, bên đòi bồi thường thường phải chứng minh có thiệt hại và thiệt hại đó do vi phạm gây ra. Với shop nhỏ, chứng minh "mất doanh thu vì người sáng tạo đăng muộn" là việc khó, vì doanh thu phụ thuộc nhiều yếu tố khác. Dễ chứng minh hơn là những khoản đã chi ra thật: tiền in ấn theo lịch chiến dịch, tiền quảng cáo đã nạp, phí thuê người quay.

Hai bên có thể thoả thuận áp dụng cả phạt lẫn bồi thường, hoặc chỉ một trong hai. Với hợp tác nhỏ, một mức phạt rõ ràng, dễ tính thường thực tế hơn việc đi chứng minh thiệt hại. Nhưng nếu shop có những khoản chi lớn gắn chặt với lịch đăng bài, nên ghi thêm rằng bên vi phạm bồi hoàn các khoản đó khi có chứng từ.

Ai huỷ, huỷ lúc nào và tiền xử lý thế nào

Bảng dưới là gợi ý cho hợp tác có đặt cọc. Tỷ lệ cụ thể do hai bên thoả thuận; bảng chỉ cho thấy logic: bên nào gây ra việc huỷ thì bên đó chịu phần thiệt nhiều hơn, và công sức đã bỏ ra được tính.

Tình huốngTiền cọcPhần còn lạiGhi chú
Shop huỷ trước khi người sáng tạo bắt đầu làmHoàn lại, có thể trừ một phần nhỏ nếu đã thoả thuậnKhông trảBáo trước càng sớm thì phần trừ càng nhỏ
Shop huỷ sau khi người sáng tạo đã quay, chưa đăngKhông hoànTrả phần tương ứng công đã làmVideo chưa đăng thì shop không được dùng nếu chưa trả đủ
Người sáng tạo huỷ vì đổi ýHoàn đủKhông phát sinhCó thể kèm phạt nếu hai bên đã ghi
Người sáng tạo không đăng đúng hạn, không báoHoàn đủKhông trảKèm phạt hoặc bồi hoàn khoản chi có chứng từ
Một bên vi phạm nghiêm trọng, bên kia huỷTuỳ bên vi phạmTuỳ bên vi phạmBên vi phạm chịu phần thiệt
Lý do ngoài ý muốn của cả haiHoàn theo phần việc chưa làmTrả theo phần việc đã làmKhông phạt, có thể dời lịch thay vì huỷ

Cột ghi chú ở dòng thứ hai hay bị quên: khi shop huỷ mà chưa trả đủ, video đã quay vẫn thuộc về người sáng tạo theo đúng thoả thuận, shop không nên đòi lấy tệp gốc về dùng.

Một chi tiết nữa đáng ghi vào hợp đồng là thời hạn hoàn tiền. Bên phải hoàn cọc nên hoàn trong một số ngày làm việc cụ thể kể từ khi việc huỷ được xác nhận, chuyển về đúng tài khoản đã chuyển đi. Không ghi thời hạn thì khoản hoàn có thể bị kéo dài mãi với lý do đang xoay tiền, và bên chờ tiền gần như không có gì để dựa vào.

Những vi phạm thường gặp và cách ghi hệ quả

Đăng muộn. Ghi một khoảng chậm cho phép, ví dụ giả định trong vòng một ngày, quá khoảng đó thì giảm phí theo một tỷ lệ đã ghi. Nếu ngày đăng gắn với một sự kiện không dời được như khai trương, ghi rõ đăng sau sự kiện thì coi như không đăng.

Đăng sai nội dung đã duyệt. Ví dụ thiếu ghi chú hợp tác, nói sai giá, nói công dụng sản phẩm không có. Hệ quả nên là sửa ngay trong một số giờ; không sửa thì coi như vi phạm nghiêm trọng. Lỗi thiếu ghi chú hợp tác cần sửa nhanh vì liên quan tới quy định về quảng cáo, không chỉ chuyện giữa hai bên.

Gỡ bài sớm. Hoàn một phần phí tương ứng thời gian còn thiếu, trừ khi gỡ vì lý do chính đáng đã ghi sẵn.

Shop chậm thanh toán. Người sáng tạo nhỏ ít khi được bảo vệ ở điểm này. Ghi số ngày shop phải trả sau nghiệm thu, và quá hạn thì người sáng tạo được tạm ẩn bài hoặc tính thêm một khoản nhỏ theo thoả thuận. Shop đàng hoàng không ngại điều khoản này.

Shop đổi brief liên tục. Ghi số lần sửa được tính trong phí; vượt quá thì tính thêm hoặc người sáng tạo được từ chối sửa tiếp mà không bị coi là vi phạm.

Lý do ngoài ý muốn: viết thế nào cho đủ mà không thành kẽ hở

Hợp đồng nào cũng nên có một điều cho những chuyện không bên nào kiểm soát được, thường gọi là bất khả kháng. Với hợp tác nội dung, các tình huống hay gặp là thiên tai, dịch bệnh, mất điện diện rộng, nền tảng gặp sự cố kéo dài hoặc khoá tài khoản không do lỗi người sáng tạo, người sáng tạo ốm có giấy tờ, sản phẩm bị chậm giao do bên vận chuyển.

Điều khoản này nên yêu cầu bên gặp sự cố báo cho bên kia sớm nhất có thể và cung cấp bằng chứng hợp lý. Sau đó hai bên ưu tiên dời lịch; chỉ khi dời không được hoặc mục đích hợp tác không còn thì mới huỷ, tiền xử lý theo phần việc đã làm và chưa làm, không bên nào bị phạt.

Kẽ hở hay gặp là viết danh sách quá rộng, kiểu "và các lý do khác ngoài ý muốn". Câu này mở đường cho bất kỳ lý do nào. Hãy liệt kê cụ thể và thêm câu rằng những lý do khác chỉ được tính nếu hai bên đồng ý bằng văn bản.

Một tình huống đáng ghi riêng: tài khoản của người sáng tạo bị nền tảng hạn chế vì vi phạm quy định của nền tảng. Đây không phải lý do ngoài ý muốn, vì nó xuất phát từ hành vi của người sáng tạo. Hợp đồng nên coi trường hợp này như người sáng tạo không thực hiện được, hoàn lại tiền phần việc chưa làm.

Đặt mức phạt cho vừa phải

Mức phạt có hai việc phải làm cùng lúc: đủ để bên kia thấy cần giữ cam kết, và đủ hợp lý để đòi được khi cần. Vài nguyên tắc giúp bạn đặt cho vừa:

  • Tính theo phần trăm của phí hợp tác thay vì một con số cố định. Cách này tự co giãn theo quy mô hợp tác.
  • Phạt hai chiều. Nếu chỉ người sáng tạo bị phạt còn shop không, họ sẽ thấy hợp đồng thiên lệch và ngần ngại ký.
  • Phân mức theo độ nặng: đăng muộn một ngày khác với không đăng gì. Một mức phạt duy nhất cho mọi vi phạm thường hoặc quá nặng với lỗi nhỏ, hoặc quá nhẹ với lỗi lớn.
  • Không chép mức phạt từ hợp đồng của công ty lớn. Mức phạt hợp lý với hợp đồng giá trị lớn có thể là con số người sáng tạo nhỏ không bao giờ trả nổi, nên vô nghĩa.
  • Ghi rõ phạt được trừ vào khoản chưa thanh toán hay phải chuyển riêng. Trừ vào khoản chưa trả dễ thực hiện hơn nhiều.
  • Nếu không chắc mức phạt có vượt giới hạn pháp luật cho phép với loại hợp đồng của mình không, hỏi luật sư trước khi ký.

Nhiều shop nhỏ nhận ra rằng thứ giữ người sáng tạo làm đúng hiệu quả nhất không phải tiền phạt mà là cách trả tiền theo mốc. Khi phần lớn phí chỉ được trả sau khi bài lên đúng hạn, phạt gần như không cần dùng tới.

Khi một bên vi phạm: các bước xử lý theo hợp đồng

Khi có chuyện, đi theo trình tự giúp bạn giữ được thế đúng và tránh làm căng không cần thiết:

  1. Đọc lại hợp đồng và brief, xác định chính xác điều khoản nào bị vi phạm. Đừng dựa vào trí nhớ.
  2. Lưu bằng chứng: ảnh chụp màn hình có ngày giờ, đường dẫn, tin nhắn trao đổi, chứng từ chuyển tiền.
  3. Nhắn riêng cho bên kia, nêu điều khoản, nêu sự việc, đề nghị khắc phục trong một thời hạn cụ thể. Giọng thẳng thắn nhưng không buộc tội.
  4. Nếu bên kia khắc phục, ghi lại việc đã xong bằng một tin nhắn xác nhận và tiếp tục hợp tác.
  5. Nếu quá thời hạn mà không khắc phục, gửi thông báo bằng văn bản về việc áp dụng điều khoản huỷ, phạt hoặc bồi thường như hợp đồng đã ghi.
  6. Nếu số tiền đáng kể và bên kia không hợp tác, hỏi luật sư về các bước tiếp theo trước khi làm gì thêm. Không đưa chuyện lên mạng để gây sức ép.

Bước ba là chỗ quyết định phần lớn kết cục. Rất nhiều vi phạm là do sơ suất: người sáng tạo nhầm ngày, shop quên chuyển khoản. Một tin nhắn bình tĩnh thường xử lý xong trong một buổi, còn một tin nhắn gay gắt có thể biến lỗi nhỏ thành tranh chấp.

Câu hỏi thường gặp

Phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại khác nhau thế nào?

Phạt vi phạm là khoản tiền đã thoả thuận trước, áp dụng khi có vi phạm, không cần chứng minh thiệt hại. Bồi thường là khoản bù cho tổn thất thật sự, bên đòi phải chứng minh có thiệt hại và thiệt hại do vi phạm gây ra.

Hợp đồng không ghi phạt thì có phạt được KOC không?

Theo nguyên tắc chung, phạt vi phạm chỉ áp dụng khi hai bên đã thoả thuận. Không ghi thì không phạt được, nhưng vẫn có thể đòi hoàn tiền đã trả cho phần việc không làm và bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được.

Shop huỷ hợp tác thì có được lấy lại tiền cọc không?

Tuỳ thời điểm và điều khoản. Huỷ trước khi người sáng tạo bắt đầu làm thường được hoàn phần lớn hoặc toàn bộ. Huỷ sau khi họ đã quay xong thì thường mất cọc và phải trả phần công đã làm.

KOC ốm không quay được thì có bị phạt không?

Nếu hợp đồng có điều khoản lý do ngoài ý muốn bao gồm ốm có giấy tờ, thường không bị phạt. Hai bên ưu tiên dời lịch; không dời được thì huỷ và hoàn tiền phần việc chưa làm.

Đặt mức phạt thật cao có giúp shop an toàn hơn không?

Không hẳn. Mức phạt quá cao có thể vượt giới hạn pháp luật cho phép, khó đòi, và làm người sáng tạo e ngại ký. Mức hợp lý, phân theo độ nặng vi phạm, kèm thanh toán theo mốc thường hiệu quả hơn.

Có nên công khai việc KOC vi phạm hợp đồng lên mạng không?

Không nên. Việc đó hiếm khi giúp lấy lại tiền, dễ dẫn tới tranh cãi về danh dự và làm khán giả quay sang phía người sáng tạo. Hãy xử lý theo hợp đồng và hỏi luật sư khi cần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138