AnhHuong.comẢnh Hưởng
Quảng cáo minh bạch và đúng luật

Trách nhiệm của KOC khi sản phẩm quảng cáo kém chất lượng: người quảng bá gánh gì

KOC không bán hàng nhưng vẫn có trách nhiệm với lời mình nói. Nguyên tắc chia trách nhiệm giữa shop và người quảng bá, việc nên làm để tự bảo vệ cả hai bên.

Young male creator in a rented room in Hue packing a returned parcel back into its box, hands and shoulders only, phone face down on the bed, dim overcast light

Người có ảnh hưởng không bán hàng trực tiếp nhưng vẫn chịu trách nhiệm với nội dung mình phát đi: pháp luật về quảng cáo hiện hành yêu cầu người chuyển tải sản phẩm quảng cáo tìm hiểu, kiểm tra thông tin về sản phẩm và bên thuê mình, và người quảng bá có thể phải liên đới khi biết hoặc buộc phải biết nội dung là sai mà vẫn nói. Mức độ cụ thể tuỳ từng vụ việc, nhưng thời "nhận tiền đọc kịch bản, có chuyện là của shop" đã qua.

Bài này dành cho cả hai phía: chủ shop muốn hiểu mình đang chia trách nhiệm với KOC ra sao, và người mới làm KOC muốn biết mình đang nhận về những gì cùng với khoản thù lao. Bài nêu nguyên tắc, những việc nên làm trước khi nhận lời, khi có khách khiếu nại, và cách ghi vào thoả thuận để rõ ràng ngay từ đầu.

Vì sao người quảng bá không thể đứng ngoài

Khi một người theo dõi mua hàng vì tin lời KOC, họ không chỉ tin sản phẩm mà còn tin vào phán đoán của người giới thiệu. Đó chính là giá trị mà shop trả tiền để có. Nếu sản phẩm kém chất lượng, giả, sai công dụng, phần niềm tin bị phản bội trước tiên là niềm tin dành cho người giới thiệu. Về mặt đạo lý, khó nói rằng người nhận tiền để khơi gợi niềm tin ấy hoàn toàn không liên quan.

Về mặt pháp lý, hướng điều chỉnh gần đây đối với người có ảnh hưởng đi theo đúng logic đó. Người chuyển tải nội dung quảng cáo được yêu cầu kiểm tra giấy tờ của bên thuê và của sản phẩm, ghi rõ nội dung là quảng cáo, và không được nói những điều mình không có căn cứ. Khi làm sai các nghĩa vụ này, họ có thể bị xử lý theo pháp luật về quảng cáo, và khi gây thiệt hại cho người tiêu dùng thì có thể phải cùng chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định chung.

Mức độ trách nhiệm phụ thuộc vào nhiều yếu tố: KOC có kiểm tra giấy tờ không, lời nói có đúng với nội dung được cung cấp không, có dấu hiệu nào cho thấy họ đã biết sản phẩm có vấn đề mà vẫn quảng bá không. Bài này không đưa ra mức phạt hay khung bồi thường; khi có vụ việc cụ thể, cả shop lẫn KOC nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Shop và KOC chia trách nhiệm thế nào

Bảng dưới là cách nhìn chung về phần việc chính của mỗi bên. Thoả thuận cụ thể có thể chia khác, nhưng không thể thoả thuận để một bên né hết nghĩa vụ mà pháp luật đặt ra cho mình.

ViệcShopKOC
Sản phẩm hợp lệ, đủ giấy tờTrách nhiệm chínhKiểm tra trước khi nhận lời
Nội dung đúng công dụng, đúng giấy tờCung cấp căn cứ, duyệt nội dungKhông nói ngoài căn cứ, không tự thêm lời hứa
Ghi rõ nội dung có trả phíYêu cầu và kiểm traThực hiện trên kênh của mình
Chất lượng hàng giao cho kháchTrách nhiệm chínhKhông liên quan trực tiếp, nhưng nên dừng quảng bá khi có dấu hiệu
Xử lý khiếu nại, đổi trảTrách nhiệm chínhChuyển thông tin, không tự hứa thay shop
Gỡ hoặc sửa nội dung saiYêu cầu và phối hợpThực hiện kịp thời

Nhìn bảng này, bạn sẽ thấy KOC không gánh thay shop phần chất lượng hàng, nhưng gánh trọn phần lời nói của mình. Một KOC đọc đúng nội dung shop đưa, có giấy tờ làm căn cứ, ở vị trí khác hẳn một KOC tự thêm "hiệu quả cấp tốc" hay "cam kết khỏi".

Việc KOC nên làm trước khi nhận lời

Phần lớn rủi ro của người quảng bá có thể chặn ngay từ khâu nhận lời. Một danh sách kiểm tra ngắn cho người mới làm KOC:

  • Hỏi thông tin pháp lý của bên thuê: tên hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp, người đại diện, địa chỉ. Bên thuê không muốn cung cấp là dấu hiệu nên dừng.
  • Xin xem giấy tờ sản phẩm phù hợp với nhóm hàng, đặc biệt với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, mỹ phẩm, thuốc, thiết bị y tế.
  • Dùng thử sản phẩm trong thời gian đủ để có nhận xét thật, không nhận quảng bá thứ mình chưa từng cầm tới.
  • Tìm hiểu nhanh phản hồi của khách đã mua: bình luận, đánh giá trên các kênh bán. Nhiều phàn nàn giống nhau về chất lượng là tín hiệu cần cân nhắc.
  • Đọc kỹ kịch bản, gạch bỏ những câu không có căn cứ trước khi đồng ý.
  • Thoả thuận bằng văn bản, kể cả chỉ là tin nhắn rõ ràng, về nội dung, trách nhiệm ghi rõ quảng cáo, quyền yêu cầu sửa và gỡ.

Danh sách này cũng giúp shop: nếu KOC hỏi những câu trên, đó là người làm nghề cẩn thận. Shop nên chuẩn bị sẵn câu trả lời và giấy tờ, coi đó là một phần của việc chọn đúng người hợp tác.

Khi khách khiếu nại sau đợt hợp tác

Tình huống hay gặp: vài ngày sau khi video đăng, người theo dõi bắt đầu bình luận hàng không như quảng cáo, nhắn tin cho KOC đòi giải thích. Trình tự xử lý gợi ý cho cả hai bên:

  1. KOC ghi nhận bình luận, không xoá hàng loạt, không tranh cãi, trả lời ngắn rằng đã chuyển thông tin cho shop và sẽ phản hồi.
  2. KOC gửi ngay cho shop ảnh chụp các phản ánh, kèm đường đi của đơn hàng nếu khách cung cấp.
  3. Shop kiểm tra lô hàng, quy trình đóng gói, giao vận để xác định vấn đề có thật không và ở đâu.
  4. Nếu có lỗi từ sản phẩm, shop công bố cách xử lý cho khách bị ảnh hưởng: đổi, trả, hoàn tiền theo chính sách. KOC chia sẻ lại thông tin này thay vì tự hứa.
  5. Hai bên thống nhất có tạm gỡ hay chỉnh sửa nội dung cũ không, và nếu cần thì đăng lời đính chính.
  6. Lưu lại toàn bộ trao đổi. Nếu tình huống có dấu hiệu tranh chấp hoặc liên quan đến an toàn của người dùng, cả hai nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi đưa ra tuyên bố công khai.

Điều KOC nên tránh nhất là im lặng hoặc xoá bình luận rồi chờ chuyện qua. Người theo dõi nhớ rất lâu cách người mình tin đã cư xử khi có chuyện, và cách xử lý tử tế đôi khi giữ uy tín tốt hơn cả một chuỗi video thành công.

Những hiểu lầm hay gặp về trách nhiệm

"Có ghi chữ quảng cáo là hết trách nhiệm." Ghi rõ nội dung có trả phí là một nghĩa vụ riêng, làm đúng thì tránh được lỗi quảng cáo trá hình. Nó không biến những lời nói sai về sản phẩm thành đúng.

"Chỉ người bán mới phải chịu trách nhiệm về sản phẩm." Người bán chịu trách nhiệm chính về chất lượng hàng, nhưng người quảng bá chịu trách nhiệm về lời mình nói và về việc đã kiểm tra hay chưa. Hai phần này song song, không thay thế nhau.

"Kênh nhỏ, ít người xem thì không ai để ý." Một video của kênh nhỏ vẫn có thể lan rộng khi người xem chia sẻ. Hơn nữa, nghĩa vụ không phụ thuộc vào số người theo dõi; KOC mới bắt đầu càng nên hình thành thói quen cẩn thận ngay từ đầu.

"Nói là cảm nhận cá nhân thì nói gì cũng được." Cảm nhận cá nhân về mùi vị, cảm giác khi dùng là chính đáng. Nhưng gắn chữ "cảm nhận" trước một lời khẳng định chữa bệnh hay cam kết hiệu quả không làm lời đó hết là quảng cáo.

"Shop đã cam kết thì KOC cứ thế nói." Cam kết của shop là căn cứ cần có, nhưng KOC vẫn nên xem giấy tờ thật. Một lời cam kết miệng không giúp được nhiều khi có khiếu nại.

Khi phát hiện hàng giả hoặc hàng không đúng như được cung cấp

Có trường hợp KOC nhận được hàng mẫu tốt, quay video khen thật lòng, nhưng hàng shop giao cho khách lại khác: bao bì khác, chất lượng kém hơn, thậm chí có dấu hiệu là hàng giả. Khi đó KOC đã bị đặt vào vị trí quảng bá một thứ khác với thứ mình đã kiểm tra.

Ngay khi có dấu hiệu, KOC nên dừng mọi hoạt động quảng bá cho sản phẩm đó, liên hệ shop yêu cầu giải thích bằng văn bản, và cân nhắc gỡ nội dung. Nếu sản phẩm có thể gây hại cho sức khoẻ, việc cảnh báo người theo dõi ngừng sử dụng là ưu tiên. Giữ lại hàng mẫu ban đầu, ảnh chụp, tin nhắn; đây là bằng chứng cho thấy KOC đã làm phần việc của mình.

Với shop, nếu là đại lý và phát hiện nguồn hàng có vấn đề, hãy chủ động báo cho KOC trước khi khách phát hiện. Một lời báo sớm giúp hai bên phối hợp xử lý, thay vì KOC phải biết qua bình luận của người lạ. Trong mọi trường hợp, hai bên nên trao đổi thẳng thắn, không đẩy trách nhiệm qua lại trên mạng; đẩy qua lại công khai chỉ làm người tiêu dùng mất niềm tin vào cả hai.

Ghi vào thoả thuận để rõ từ đầu

Phần lớn tranh cãi giữa shop và KOC khi có sự cố xuất phát từ việc không ai viết ra trước. Một thoả thuận hợp tác, dù ngắn, nên có vài điều liên quan đến trách nhiệm: shop bảo đảm sản phẩm hợp lệ và cung cấp đủ giấy tờ; KOC chỉ nói trong phạm vi nội dung đã thống nhất; bên nào phát hiện vấn đề về sản phẩm phải báo bên kia trong thời gian ngắn; cách xử lý khi phải gỡ nội dung, và chi phí đã trả có được giữ hay hoàn lại một phần không.

Không thoả thuận nào loại bỏ được nghĩa vụ mà pháp luật đặt ra cho từng bên. Một điều khoản kiểu "KOC không chịu bất kỳ trách nhiệm nào" không giúp KOC thoát nếu họ tự thêm lời nói sai. Ngược lại, điều khoản bắt KOC gánh mọi rủi ro về chất lượng hàng cũng không công bằng và khiến người làm nghề tử tế từ chối.

Các điều khoản chi tiết của hợp đồng hợp tác có bài riêng trong danh mục hợp đồng và quyền nội dung của trang. Khi soạn thoả thuận cho một chiến dịch lớn hoặc hợp tác dài hạn, bạn nên nhờ người có chuyên môn xem lại, hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Câu hỏi thường gặp

KOC chỉ đọc đúng kịch bản shop đưa thì có phải chịu trách nhiệm không?

Đọc đúng kịch bản giúp KOC ở vị trí tốt hơn nhiều so với tự thêm lời nói sai, nhưng không tự động miễn trách nhiệm. Người quảng bá vẫn được yêu cầu kiểm tra giấy tờ và căn cứ. Nếu kịch bản có câu rõ ràng là sai mà vẫn đọc, rủi ro vẫn còn.

Nhận quảng bá bằng hàng tặng, không lấy tiền thì có nhẹ trách nhiệm hơn không?

Hình thức thù lao không thay đổi bản chất là KOC đang giới thiệu sản phẩm cho người xem. Hàng tặng vẫn là lợi ích, và lời nói vẫn ảnh hưởng tới quyết định mua. Các nghĩa vụ kiểm tra sản phẩm và ghi rõ hợp tác vẫn áp dụng như khi nhận tiền.

Shop có thể yêu cầu KOC bồi thường nếu KOC nói sai làm shop bị phạt không?

Nếu thoả thuận có điều khoản về việc này và KOC đã nói ngoài nội dung được duyệt, shop có cơ sở để đặt vấn đề. Ngược lại, nếu shop duyệt nội dung có lời sai thì khó đẩy hết sang KOC. Vụ việc cụ thể nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Người theo dõi bị thiệt hại có thể khiếu nại trực tiếp KOC không?

Người tiêu dùng có quyền phản ánh tới bất kỳ ai liên quan, và trong một số trường hợp có thể yêu cầu người quảng bá cùng chịu trách nhiệm. KOC nên tiếp nhận nghiêm túc, chuyển ngay cho shop và phối hợp xử lý, không phớt lờ.

Làm sao để KOC biết shop có đáng tin không trước khi nhận lời?

Kiểm tra thông tin đăng ký kinh doanh, giấy tờ sản phẩm, lịch sử bán hàng và phản hồi của khách, cách shop trả lời khi được hỏi về giấy tờ. Một shop chủ động gửi hồ sơ và chấp nhận để KOC dùng thử đủ lâu thường là đối tác đáng cân nhắc.

KOC đã gỡ video vẫn bị người xem nhắc lại chuyện cũ thì xử lý sao?

Đừng xoá hay chặn hàng loạt. Một lời giải thích ngắn, thật: đã gỡ vì sản phẩm có vấn đề, đã phối hợp với shop xử lý cho khách, và rút kinh nghiệm cách chọn sản phẩm. Lời thừa nhận thẳng thắn thường giúp người theo dõi khép lại chuyện cũ nhanh hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138