AnhHuong.comẢnh Hưởng
Quảng cáo minh bạch và đúng luật

Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khoẻ qua KOC: điều kiện, câu khuyến cáo, lời cấm

Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ là nhóm hàng khó quảng cáo nhất. Shop và KOC cần gì trước khi đăng, câu nào bắt buộc, câu nào tuyệt đối không được nói.

Pharmacist style shop assistant in Hai Phong arranging small white supplement bottles on a shelf while a young creator watches, both seen from behind, cool morning light

Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ chỉ được quảng cáo khi sản phẩm đã được công bố hợp lệ và nội dung quảng cáo đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận; lời KOC nói phải nằm trong nội dung đó, có câu khuyến cáo theo quy định và không được nói như thuốc chữa bệnh. Đây là nhóm hàng có điều kiện quảng cáo chặt nhất mà shop nhỏ hay gặp, và cũng là nhóm mà những bài review "chân thật" dễ vượt ranh giới nhất.

Bài này giải thích vì sao nhóm hàng này bị quản chặt, những gì phải có trước khi KOC cầm sản phẩm lên quay, các câu chữ bắt buộc, danh sách những lời nói hay vượt ranh, và cách viết brief cho KOC để vừa đúng vừa không khô cứng. Bài chỉ nêu nguyên tắc; thủ tục cụ thể bạn nên hỏi cơ quan quản lý ngành y tế hoặc người có chuyên môn.

Vì sao nhóm hàng này bị quản chặt hơn hàng thường

Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, người bán hay gọi là thực phẩm chức năng, nằm ở ranh giới giữa đồ ăn và thuốc. Người mua thường là người đang có vấn đề sức khoẻ hoặc đang lo cho sức khoẻ người thân, nên họ dễ tin vào lời hứa và dễ chi tiền. Khi một người có ảnh hưởng nói rằng sản phẩm giúp mình hết đau dạ dày hay ổn định đường huyết, người xem có thể bỏ thuốc đang dùng hoặc trì hoãn đi khám. Thiệt hại khi đó không còn là tiền mà là sức khoẻ.

Vì vậy pháp luật về quảng cáo và an toàn thực phẩm hiện hành đặt nhóm này vào diện phải kiểm soát nội dung trước khi đăng, thay vì để người bán tự chịu trách nhiệm như hàng thông thường. Nói đơn giản, shop không được tự viết lời quảng cáo rồi đăng; nội dung phải được xem xét, và chỉ nội dung đã được chấp thuận mới được phát đi.

Từ góc người làm nội dung, điều này có nghĩa là "review thật lòng" không phải là lý do để nói ngoài phạm vi. Một KOC có thể thật sự thấy mình khoẻ hơn sau khi uống, nhưng cảm nhận cá nhân đó không biến sản phẩm thành thuốc. Nói ra như một lời khẳng định trong bài hợp tác là đang quảng cáo công dụng chưa được xác nhận.

Phải có gì trước khi KOC nhận quay

Trước khi gửi hàng cho KOC, shop cần soát đủ các thứ sau. Thiếu một thứ thì nên hoãn chiến dịch thay vì đăng trước bổ sung sau.

  • Hồ sơ công bố sản phẩm hợp lệ, đúng tên, đúng thành phần với hàng thực tế đang bán.
  • Giấy xác nhận nội dung quảng cáo còn hiệu lực, kèm chính nội dung đã được xác nhận. Đây là "kịch bản gốc" mà mọi lời KOC nói phải bám theo.
  • Thông tin đơn vị chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường, để ghi trong nội dung nếu cần.
  • Hoá đơn, chứng từ nguồn gốc của lô hàng shop đang bán, nhất là khi shop là đại lý.
  • Bản tóm tắt một trang cho KOC: công dụng được nói, câu khuyến cáo bắt buộc, danh sách lời cấm. Bản này nên do chính shop soạn từ nội dung đã được xác nhận, không để KOC tự đoán.
  • Xác định rõ nội dung đã được xác nhận áp dụng cho loại hình nào. Nếu nội dung được xác nhận cho một hình thức quảng cáo mà KOC làm video theo kịch bản khác hẳn, bạn nên hỏi cơ quan quản lý xem có cần xác nhận lại không.

Khi shop chỉ là đại lý bán lại, hồ sơ công bố và giấy xác nhận thường nằm ở đơn vị sở hữu sản phẩm. Hãy xin bản sao và hỏi rõ đơn vị đó có cho phép đại lý thuê KOC quảng bá theo nội dung đã xác nhận không. Một số nhãn hàng có quy định riêng cho đại lý về việc này.

Câu khuyến cáo bắt buộc và cách đặt trong video

Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khoẻ phải có câu khuyến cáo theo quy định, với nội dung chính là sản phẩm không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Câu chữ chính xác, cách trình bày, thời lượng hay cỡ chữ tối thiểu có thể được quy định cụ thể và thay đổi theo từng thời kỳ, vì vậy bạn nên lấy đúng câu chữ trong nội dung đã được xác nhận và hỏi lại cơ quan quản lý khi không chắc.

Trong video ngắn của KOC, chỗ hay sai là đặt câu khuyến cáo quá nhỏ, chạy quá nhanh, hoặc chỉ đặt trong phần mô tả. Tinh thần của quy định là người xem phải đọc được, nghe được. Cách làm an toàn là vừa đọc thành lời, vừa để chữ hiện rõ trên màn hình đủ lâu, không bị hiệu ứng hay sản phẩm che. Với livestream, nên ghim câu khuyến cáo cố định trên màn hình trong suốt thời gian giới thiệu sản phẩm.

Câu khuyến cáo không thay cho phần ghi rõ nội dung có trả phí. Hai việc này độc lập: một câu cho biết đây là hợp tác, một câu cho biết sản phẩm không phải là thuốc. Bài hợp tác về thực phẩm bảo vệ sức khoẻ cần cả hai. Nếu bạn thấy video vướng víu vì quá nhiều chữ, đó là dấu hiệu nên chọn định dạng chậm hơn, như video dài hơn hoặc bài viết, thay vì cắt bớt phần bắt buộc.

Những lời nói hay vượt ranh và cách nói thay

Bảng dưới gom các kiểu câu thường gặp trong review thực phẩm bảo vệ sức khoẻ. Cột phải không phải là câu được phép tự động; nó chỉ cho thấy hướng nói an toàn hơn. Mọi câu vẫn phải nằm trong nội dung đã được xác nhận.

Kiểu câu hay gặpVì sao có vấn đềHướng nói an toàn hơn
"Uống một tháng hết hẳn đau khớp"Khẳng định chữa bệnh, hứa kết quảChỉ nói công dụng hỗ trợ đúng như nội dung đã được xác nhận, không hứa thời gian và kết quả
"Không cần uống thuốc nữa"Khuyến khích bỏ điều trị, nguy hiểm cho người xemKhông nói; nhắc người xem hỏi ý kiến bác sĩ về việc điều trị
"Bác sĩ khuyên dùng"Dùng danh nghĩa nhân viên y tế để tạo tin tưởngKhông dùng hình ảnh, trang phục, danh nghĩa bác sĩ hay cơ sở y tế
"Hàng trăm người đã khỏi bệnh"Lời chứng thực về khỏi bệnh, không có căn cứKhông dùng lời chứng thực về khỏi bệnh
"Hoàn toàn từ thiên nhiên nên không có tác dụng phụ"Khẳng định tuyệt đối về an toànNói thành phần theo nhãn, nhắc đọc kỹ hướng dẫn và đối tượng không nên dùng
"Tốt hơn thuốc tây"So sánh với thuốc, ngầm coi sản phẩm là thuốcKhông so sánh với thuốc hay với sản phẩm khác

Một mẹo cho KOC: nếu câu định nói có chữ "chữa", "khỏi", "hết bệnh", "thay thuốc", "đặc trị" hay tên một căn bệnh cụ thể, hãy dừng lại kiểm. Phần lớn những câu như vậy nằm ngoài phạm vi được phép của nhóm hàng này.

Viết brief cho KOC sao cho đúng mà không khô

Nhiều shop sợ đưa ranh giới cho KOC vì nghĩ nội dung sẽ cứng như tờ hướng dẫn. Thực tế người làm nội dung giỏi vẫn có rất nhiều chỗ để sáng tạo nếu biết rõ ranh giới ở đâu.

  1. Mở brief bằng mục tiêu thật của chiến dịch, ví dụ giới thiệu sản phẩm với người làm văn phòng hay quên ăn sáng, thay vì mục tiêu "nói sản phẩm chữa được gì".
  2. Đưa nguyên văn phần công dụng đã được xác nhận và câu khuyến cáo, đánh dấu rõ là phần không được sửa nghĩa.
  3. Liệt kê những gì KOC được tự do: bối cảnh quay, câu chuyện thói quen hằng ngày, cách bảo quản, cách dùng theo hướng dẫn, trải nghiệm về mùi vị, bao bì, sự tiện lợi.
  4. Liệt kê lời cấm bằng ví dụ cụ thể như bảng ở trên, để KOC không phải đoán.
  5. Yêu cầu gửi kịch bản và bản nháp trước khi đăng; shop đối chiếu từng câu với nội dung đã xác nhận.
  6. Thoả thuận trước rằng shop có quyền yêu cầu sửa hoặc gỡ phần vượt phạm vi, kể cả sau khi đăng, và KOC không tự trả lời bình luận hỏi về bệnh bằng lời khuyên điều trị.

Phần trả lời bình luận hay bị quên. Người xem sẽ hỏi "người tiểu đường uống được không", "đang uống thuốc huyết áp có uống chung được không". KOC và shop không phải người có chuyên môn y tế; câu trả lời đúng là khuyên họ hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ đang theo dõi mình, không tự tư vấn.

Khi KOC tự nguyện khen, không có hợp tác

Có trường hợp một người có ảnh hưởng tự mua sản phẩm của shop, dùng thấy hợp rồi đăng bài khen, trong đó có những câu vượt ranh như "uống cái này hết mất ngủ". Shop không đặt hàng bài đó, nhưng nếu shop chia sẻ lại, ghim lên trang hoặc dùng ảnh chụp bài đó để chạy quảng cáo, thì nội dung ấy trở thành quảng cáo của shop.

Cách xử lý hợp lý là cảm ơn người viết, nhưng không dùng lại phần có lời nói vượt ranh. Nếu muốn dùng, hãy hỏi người viết có đồng ý chỉnh lại hoặc chỉ trích phần nói về trải nghiệm chung như mùi vị, cách dùng, cảm nhận về bao bì. Nhiều shop nhỏ nghĩ chia sẻ lại lời khen của khách là vô hại, nhưng với nhóm hàng này, lời khen của khách khi được shop khuếch đại cũng phải đi qua cùng một bộ lọc.

Nếu sản phẩm có phản ánh về tác dụng không mong muốn, hãy dừng các hoạt động quảng bá, ghi nhận thông tin, khuyên người dùng gặp nhân viên y tế và báo cho đơn vị chịu trách nhiệm sản phẩm. Với tình huống có thể dẫn tới khiếu nại hay tranh chấp, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi trả lời công khai.

Câu hỏi thường gặp

KOC chỉ đăng ảnh cầm sản phẩm, không nói gì về công dụng thì có cần xác nhận nội dung không?

Một bài đăng có trả phí nhằm giới thiệu sản phẩm vẫn là quảng cáo, kể cả khi không nói công dụng. Với nhóm hàng có điều kiện, bạn nên hỏi cơ quan quản lý ngành y tế xem hình thức cụ thể đó có cần xác nhận không, thay vì tự cho rằng không nói gì là an toàn.

Có được dùng hình ảnh người mặc áo blouse trắng trong video không?

Không nên. Hình ảnh, trang phục, danh nghĩa của nhân viên y tế hay cơ sở y tế dễ khiến người xem nghĩ sản phẩm được giới chuyên môn bảo đảm. Với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, đây là kiểu trình bày thường bị cấm hoặc hạn chế.

Câu khuyến cáo đọc nhanh ở cuối video có được không?

Tinh thần của quy định là người xem phải nghe rõ, đọc rõ. Đọc nhanh ở cuối khi phần lớn người xem đã lướt đi thì khó coi là đạt yêu cầu. Nên đọc thành lời ở tốc độ bình thường và để chữ hiện rõ trong lúc giới thiệu sản phẩm.

KOC kể chuyện người thân dùng sản phẩm thấy khoẻ hơn có được không?

Câu chuyện về cải thiện bệnh tật của người thân thực chất là lời chứng thực về công dụng chữa bệnh, rất dễ vượt phạm vi. An toàn hơn là kể về thói quen dùng, sự tiện lợi, và nhắc người xem rằng hiệu quả ở mỗi người khác nhau, không thay thế điều trị.

Shop là đại lý có được tự xin xác nhận nội dung quảng cáo không?

Việc ai đứng ra làm thủ tục tuỳ quy định hiện hành và tuỳ thoả thuận với đơn vị sở hữu sản phẩm. Cách nhanh nhất là hỏi đơn vị đó trước; nếu họ đã có nội dung được xác nhận, đại lý thường nên dùng đúng nội dung đó thay vì làm một bộ mới.

Người theo dõi hỏi sản phẩm có dùng được cho phụ nữ mang thai không thì trả lời sao?

Không nên tự khẳng định có hay không. Hãy chỉ phần đối tượng sử dụng ghi trên nhãn và khuyên người hỏi trao đổi với bác sĩ đang theo dõi thai kỳ. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người đang điều trị bệnh là những nhóm cần ý kiến chuyên môn trước khi dùng bất cứ sản phẩm nào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138